v2.0.9783.3270
Fizyka dla każdego
Materia, termodynamika i pola elektromagnetyczne · 1 min czytania

Przemiany gazowe: izoterma, izochora, izobara i adiabata

Taka sama zmiana temperatury gazu nie oznacza zawsze takiego samego dostarczonego ciepła. Gaz może równocześnie przesuwać tłok i wykonywać pracę. Trzeba rozpoznać drogę przemiany.

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 14.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Taka sama zmiana temperatury gazu nie oznacza zawsze takiego samego dostarczonego ciepła. Gaz może równocześnie przesuwać tłok i wykonywać pracę. Trzeba rozpoznać drogę przemiany.

Potrzebne wiadomości: Równanie gazu doskonałego oraz pierwsza zasada termodynamiki.

Jedna konwencja znaków

Przyjmujemy \Delta U=Q-W, gdzie W jest pracą wykonaną przez gaz. Dla gazu doskonałego \Delta U=nC_V\Delta T. Przy stałej objętości W=0, więc Q=ΔU. Przy stałym ciśnieniu W=p\Delta V=nR\Delta T i Q=nC_p\Delta T. Stąd dla gazu doskonałego C_p-C_V=R.

W izotermie temperatura się nie zmienia, więc ΔU=0 i Q=W. Dla powolnej przemiany odwracalnej W=nRT\ln(V_2/V_1). W izochorze p/T jest stałe, w izobarze V/T stałe, a w izotermie pV stałe. Temperatury podajemy w kelwinach.

Brak ciepła nie oznacza stałej temperatury

Adiabata ma Q=0. Rozprężający się gaz może wykonywać pracę kosztem U i stygnąć. Dla odwracalnej adiabaty gazu doskonałego o stałych ciepłach molowych pV^\gamma=const oraz TV^{\gamma-1}=const, gdzie γ=Cₚ/Cᵥ.

Te ostatnie wzory wymagają odwracalności. Swobodne rozprężanie idealnego gazu w izolowanym naczyniu do próżni ma Q=0 i W=0, więc nie zmienia U ani temperatury; nie spełnia przy tym odwracalnej adiabaty pVᵞ=const. Na wykresie p(V) praca jest polem pod drogą quasi-statycznej przemiany. Pole zamkniętego cyklu daje pracę netto ze znakiem zależnym od kierunku obiegu.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.