v2.0.9783.3270
Fizyka dla każdego
Mechanika obrotu, grawitacja i modele ruchu · 1 min czytania

Moment bezwładności: liczy się także odległość od osi

Łatwiej obrócić długi pręt wokół jego środka niż wokół końca. Masa pręta się nie zmienia. Zmienia się rozmieszczenie tej masy względem wybranej osi, a właśnie to opisuje moment bezwładności.

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 14.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Łatwiej obrócić długi pręt wokół jego środka niż wokół końca. Masa pręta się nie zmienia. Zmienia się rozmieszczenie tej masy względem wybranej osi, a właśnie to opisuje moment bezwładności.

Potrzebne wiadomości: Energia kinetyczna, ruch po okręgu, suma i kwadrat liczby.

Każdy fragment ma własną szybkość

W bryle sztywnej odległości między punktami pozostają stałe. Przy obrocie wokół nieruchomej osi punkty mają wspólną prędkość kątową, lecz różne szybkości v_i=\omega r_i. Dodanie ich energii daje E_k=\frac12\sum m_i r_i^2\omega^2. Definiujemy I=\sum m_i r_i^2, więc E_k=I\omega^2/2. Jednostką I jest kg·m², nie kilogram.

Oś jest częścią definicji

Dwa punktowe ciężarki po 0,20 kg umieszczone 0,30 m od osi dają I=0,036 kg·m². Przesunięcie obu na 0,60 m zwiększa I czterokrotnie, mimo tej samej całkowitej masy. Dla rozciągłej bryły sumę zastępuje całka. Cienka obręcz ma I=mR^2, pełna jednorodna tarcza I=mR^2/2 względem osi symetrii. Materiał bliżej osi wnosi mniej.

Równoległe osie

Twierdzenie Steinera ma postać I=I_C+md^2. Oś C musi przechodzić przez środek masy i być równoległa do nowej osi, a d jest odległością między osiami. Nie wolno przenosić dowolnej osi na inną przez samo dodanie md². Moment bezwładności zależy od geometrii, ale nie od aktualnej szybkości obrotu, dopóki bryła nie zmienia kształtu.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.