Magnesy, ferromagnetyki i ziemskie pole magnetyczne

Potrzebne wiadomości: Siły i kierunki w przestrzeni.

Bieguny i linie

Jednoimienne bieguny się odpychają, różnoimienne przyciągają. Na zewnątrz magnesu linie pola rysujemy od N do S, wewnątrz wracają od S do N: tworzą zamknięte przebiegi. Igła kompasu ustawia się zgodnie z lokalnym polem, a jej biegun N wskazuje jego zwrot. Linie są umownym opisem, nie materialnymi włóknami.

Ziemia ma pole magnetyczne, którego oś nie pokrywa się dokładnie z osią geograficzną. Określenie geograficznej północy nie jest definicją magnetycznego bieguna N magnesu. Lokalnie znaczenie mają też skały, metalowe przedmioty i prądy elektryczne, dlatego kompas przy stalowym elemencie może nie wskazywać oczekiwanego kierunku.

Co robi rdzeń?

Żelazo jest ferromagnetykiem. Porządkowanie domen może silnie wzmacniać odpowiedź materiału na pole. Rdzeń w cewce pozwala zwiększyć pole elektromagnesu, lecz materiał może się nasycać i zachowywać część namagnesowania po wyłączeniu prądu. Nie każdy metal jest przyciągany jak żelazo.

Pole Ziemi wpływa na ruch naładowanych cząstek wiatru słonecznego i tworzy magnetosferę. Nie jest idealną osłoną przed każdym rodzajem promieniowania: neutralne fotony nie są po prostu odginane jak naładowane cząstki. Zorze wiążą się z oddziaływaniem cząstek z atmosferą. Obserwacja opiłków i kompasu wymaga zwykłych zasad bezpieczeństwa, bez małych silnych magnesów dostępnych do połknięcia.

Zadania do tego tematu

• Przecięty magnes nadal ma dwa bieguny
• Kompas obok przewodnika z odwróconym prądem
• Czy magnetosfera odgina wszystkie rodzaje promieniowania?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny