v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Gaz rozrzedzony: zderzenia, efuzja i selekcja cząsteczek · 1 min czytania

Liczba przejść przez mikrootwór w pięciu milisekundach

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Gaz w zbiorniku ma p = 1,00 Pa, T = 300 K i M = 28,0 g/mol. Cienki otwór o średnicy D = 10,0 µm prowadzi do próżni. Załóż warunki efuzji i niezmienne p oraz T w czasie próby. Przyjmij kB = 1,380649·10⁻²³ J/K, R = 8,314462618 J/(mol·K). Oblicz nN, średnią szybkość, J oraz liczbę cząsteczek przechodzących w 5,00 ms. Jaki błąd popełnisz, używając nNv̄/2 zamiast nNv̄/4?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Oddziel tempo na jednostkę powierzchni od tempa w całym otworze. Podana długość jest średnicą, nie promieniem. Czas podaj w sekundach.

Rozwiązanie

Cząsteczki docierające do otworu w czasie dt mieszczą się w ukośnym graniastosłupie o wysokości v cos theta dt. Połowa kierunków prowadzi do ścianki, a średnia dodatnia składowa normalna w tej półsferze wnosi kolejny czynnik jedna druga.
Schemat bez skali. Liczymy przejścia przez powierzchnię, dlatego potrzebna jest składowa prędkości prostopadła do ścianki. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Gęstość liczby i średnia szybkość

M = 0,0280 kg/mol, D = 1,00·10⁻⁵ m, Δt = 0,00500 s. Z równania gazu nN = 1/(1,380649·10⁻²³·300) ≈ 2,4143·10²⁰ m⁻³. Z rozkładu równowagowego v̄ = √[8·8,314462618·300/(π·0,0280)] ≈ 476,287 m/s.

Najpierw powierzchnia, potem czas

J=\frac{n_N\bar v}{4}\approx2{,}8748\cdot10^{22}\ \mathrm{m^{-2}s^{-1}},\qquad A=\frac{\pi D^2}{4}\approx7{,}8540\cdot10^{-11}\ \mathrm{m^2}.

Stąd JA ≈ 2,2578·10¹² s⁻¹, a Nprzejść = JAΔt ≈ 1,1289·10¹⁰ cząsteczek. Iloczyn m⁻²·s⁻¹·m²·s jest bezwymiarowy, jak liczba obiektów.

Kontrola czynnika geometrycznego

Wzór z 1/2 dałby dwa razy większą liczbę, około 2,2578·10¹⁰. Pomija mniejszą składową normalną cząsteczek lecących ukośnie. Nie naprawiamy tego przez zmianę szybkości średniej na RMS: błąd dotyczy rozkładu kierunków. Wynik pozostaje warunkowy, dopóki nie sprawdzimy drogi swobodnej i grubości ścianki.

Powiązana teoria

Efuzja: ile cząsteczek przechodzi przez mały otwór?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.