v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Właściwości materii i modele ruchu · 2 min czytania

Średnia z szybkości i pierwiastek ze średniej kwadratów

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W prostym zestawie danych trzy cząstki mają szybkości 1, 2 i 3 m/s. Oblicz średnią arytmetyczną szybkość i szybkość RMS. Czy sam ten zestaw reprezentuje pełny rozkład równowagowy gazu?

Dalsze części: b) Przyjmij, że prędkości wzdłuż jednej osi wynoszą +1, −2 i +3 m/s. Oblicz średnią prędkość wektorową. c) Czy odwrócenie drugiej prędkości zmieni średnią szybkość i RMS?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Szybkość jest nieujemna. Przy średniej prędkości wektorowej znaki mają znaczenie; przy RMS znikają po podniesieniu do kwadratu.

Rozwiązanie

1. Zwykła średnia szybkości

Dodajemy trzy wartości i dzielimy przez ich liczbę: (1 + 2 + 3)/3 = 2 m/s. Nie potrzeba tutaj żadnej masy ani temperatury, bo pracujemy bezpośrednio na podanej próbce.

2. Najpierw kwadraty, dopiero potem pierwiastek

Średni kwadrat wynosi (1² + 2² + 3²)/3 = 14/3 m²/s². Z niego wyciągamy pierwiastek. Odpowiedź: średnia szybkość 2 m/s, RMS = √(14/3) m/s ≈ 2,16 m/s. Pierwiastek z sumy szybkości byłby inną operacją i miałby niewłaściwą jednostkę.

Słupki szybkości 1, 2 i 3 m/s. Linia średniej arytmetycznej leży na 2 m/s, a średniokwadratowej na pierwiastku z 14 przez 3, około 2,16 m/s.
Te same dane, dwie operacje: średnia wartości i pierwiastek ze średniej ich kwadratów. Słupki nie są rozkładem Maxwella. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

3. Kierunki zmieniają średnią wektorową

Dla +1, −2 i +3 m/s średnia prędkość wzdłuż osi wynosi (1 − 2 + 3)/3 = +2/3 m/s. Nie jest ani średnią szybkością 2 m/s, ani RMS.

4. Odwracamy jeden ruch

Zmiana −2 na +2 daje średnią prędkość +2 m/s. Szybkości pozostają 1, 2 i 3, więc oba wcześniejsze wyniki się nie zmieniają. Te trzy cząstki służą do objaśnienia operacji matematycznych; nie są kompletnym rozkładem szybkości gazu w równowadze. W gazie bez przepływu wektorowe średnie mogą się znosić, podczas gdy średnia szybkość i RMS pozostają dodatnie.

Oddzielmy ruch średni od rozrzutu prędkości

Dla podpisanych prędkości +1, −2, +3 m/s średnia wynosi +2/3 m/s. Po odjęciu jej od każdej prędkości dostajemy +1/3, −8/3 i +7/3 m/s. Ich suma jest zero, a średni kwadrat wynosi 38/9 m²/s². Sprawdzenie pełnej próbki daje:

\langle v_x^2\rangle=\bar v_x^2+\langle(v_x-\bar v_x)^2\rangle=\frac49+\frac{38}{9}=\frac{14}{3}\ \mathrm{m^2/s^2}.

Po odwróceniu drugiej prędkości na +2 m/s średnia wynosi 2 m/s, a odchylenia −1, 0, +1 m/s mają średni kwadrat 2/3. Nadal 4 + 2/3 = 14/3. RMS w pierwotnym układzie pozostaje więc taka sama, ale część związana z ruchem średnim i część związana z rozrzutem zmieniają się. To matematyka próbki jednowymiarowej; sam ten rachunek nie czyni trzech cząstek gazem w równowadze ani termometrem.

Prędkości +1, −2, +3 m/s oraz odchylenia od średniej +2/3 m/s. Odchylenia sumują się do zera. Strzałki na osi zachowują znaki i wspólną skalę.
Prędkości +1, −2, +3 m/s oraz odchylenia od średniej +2/3 m/s. Odchylenia sumują się do zera. Strzałki na osi zachowują znaki i wspólną skalę.

Powiązana teoria

Temperatura a ruch cząsteczek: średnia szybkość nie jest szybkością RMS

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.