Dwójnik z danych — zadanie: dwa obciążenia wyznaczają model, trzecie go sprawdza
Dane modelowe traktujemy w tym zadaniu jako dokładne. Dwójnik daje napięcie 7,20 V na odbiorniku 1,80 kΩ oraz 6,00 V na odbiorniku 600 Ω. a) Wyznacz UTh i RTh. b) Przewidź napięcie i prąd dla 1,00 kΩ. c) W trzeciej próbie odbiornik 400 Ω ma napięcie 4,80 V. Sprawdź, czy wszystkie trzy próby może opisywać ten sam niezmienny model liniowy. Czy jego ewentualna niezgodność pozwala wskazać, który wewnętrzny element uległ zmianie?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Najpierw zamień pary RL, U na pary I, U. Sprawdzenie trzeciej próby można wykonać zarówno na charakterystyce U(I), jak i przez przewidywanie punktu pracy znanego opornika 400 Ω.
Rozwiązanie
Dwa prądy zamiast dwóch oporów
Pierwszy odbiornik pobiera I₁ = 7,20 V/1800 Ω = 4,00 mA, drugi I₂ = 6,00 V/600 Ω = 10,0 mA. Prądy są różne, więc można wyznaczyć nachylenie:
R_{\mathrm{Th}}=\frac{7{,}20-6{,}00}{0{,}0100-0{,}00400}\,\Omega=200\,\Omega,\qquad U_{\mathrm{Th}}=7{,}20+200\cdot0{,}00400=8{,}00\,\mathrm V.
Sprawdzenie drugą parą daje 6,00 + 200 · 0,0100 = 8,00 V. Napięcia rozwarcia nie mierzyliśmy bezpośrednio; jest wnioskiem z przyjętej prostej.
Przewidywany odbiornik 1 kΩ
I=\frac{8\,\mathrm V}{1200\,\Omega}=\frac{20}{3}\,\mathrm{mA},\qquad U=\frac{20}{3}\,\mathrm V\approx6{,}667\,\mathrm V.
Nie wstawiamy 8 V jako napięcia na odbiorniku, ponieważ jego prąd powoduje spadek na oporze wyjściowym.
Trzecia próba nie leży na tej samej charakterystyce
Odczyt 4,80 V na 400 Ω oznacza I₃ = 12,0 mA. Wyznaczona prosta wymagałaby przy tym prądzie U = 8 − 200 · 0,012 = 5,60 V, więc para (12 mA, 4,80 V) nie spełnia równania.
Możemy też od razu przewidzieć punkt pracy 400 Ω: I = 8/600 A = 13,333… mA i U = 5,333… V. Ta druga różnica napięć ma inną wartość, bo porównuje rozwiązanie z zadanym oporem, a nie z zadanym zmierzonym prądem. Oba sprawdzenia wykazują tę samą niezgodność.
Przy dokładnych danych model nie może pozostać wspólny dla trzech prób. Z samych zacisków nie ustalimy jednak, czy zmieniło się źródło, temperatura opornika czy jeszcze inny mechanizm wewnętrzny. Potrzebne byłyby dodatkowe obserwacje.
Powiązana teoria
Dwójnik z danych: wyznaczanie parametrów i sprawdzanie modelu
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto