v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Obwody zastępcze: Thévenin, Norton i superpozycja · 1 min czytania

Dwójnik z danych — zadanie: dwa obciążenia wyznaczają model, trzecie go sprawdza

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dane modelowe traktujemy w tym zadaniu jako dokładne. Dwójnik daje napięcie 7,20 V na odbiorniku 1,80 kΩ oraz 6,00 V na odbiorniku 600 Ω. a) Wyznacz UTh i RTh. b) Przewidź napięcie i prąd dla 1,00 kΩ. c) W trzeciej próbie odbiornik 400 Ω ma napięcie 4,80 V. Sprawdź, czy wszystkie trzy próby może opisywać ten sam niezmienny model liniowy. Czy jego ewentualna niezgodność pozwala wskazać, który wewnętrzny element uległ zmianie?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw zamień pary RL, U na pary I, U. Sprawdzenie trzeciej próby można wykonać zarówno na charakterystyce U(I), jak i przez przewidywanie punktu pracy znanego opornika 400 Ω.

Rozwiązanie

Dwa prądy zamiast dwóch oporów

Pierwszy odbiornik pobiera I₁ = 7,20 V/1800 Ω = 4,00 mA, drugi I₂ = 6,00 V/600 Ω = 10,0 mA. Prądy są różne, więc można wyznaczyć nachylenie:

R_{\mathrm{Th}}=\frac{7{,}20-6{,}00}{0{,}0100-0{,}00400}\,\Omega=200\,\Omega,\qquad U_{\mathrm{Th}}=7{,}20+200\cdot0{,}00400=8{,}00\,\mathrm V.

Sprawdzenie drugą parą daje 6,00 + 200 · 0,0100 = 8,00 V. Napięcia rozwarcia nie mierzyliśmy bezpośrednio; jest wnioskiem z przyjętej prostej.

Przewidywany odbiornik 1 kΩ

I=\frac{8\,\mathrm V}{1200\,\Omega}=\frac{20}{3}\,\mathrm{mA},\qquad U=\frac{20}{3}\,\mathrm V\approx6{,}667\,\mathrm V.

Nie wstawiamy 8 V jako napięcia na odbiorniku, ponieważ jego prąd powoduje spadek na oporze wyjściowym.

Trzecia próba nie leży na tej samej charakterystyce

Odczyt 4,80 V na 400 Ω oznacza I₃ = 12,0 mA. Wyznaczona prosta wymagałaby przy tym prądzie U = 8 − 200 · 0,012 = 5,60 V, więc para (12 mA, 4,80 V) nie spełnia równania.

Możemy też od razu przewidzieć punkt pracy 400 Ω: I = 8/600 A = 13,333… mA i U = 5,333… V. Ta druga różnica napięć ma inną wartość, bo porównuje rozwiązanie z zadanym oporem, a nie z zadanym zmierzonym prądem. Oba sprawdzenia wykazują tę samą niezgodność.

Przy dokładnych danych model nie może pozostać wspólny dla trzech prób. Z samych zacisków nie ustalimy jednak, czy zmieniło się źródło, temperatura opornika czy jeszcze inny mechanizm wewnętrzny. Potrzebne byłyby dodatkowe obserwacje.

Powiązana teoria

Dwójnik z danych: wyznaczanie parametrów i sprawdzanie modelu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.