Stały materiał, zmienione otoczenie
Modelowy pryzmat ma n=1,54 i A=50°. Porównaj minimalne odchylenie w powietrzu n₀=1 oraz w cieczy n₀=1,40. Podaj wymagany kąt padania w obu przypadkach. Uczeń obliczył z pomiaru w cieczy „n=1,10”. Wyjaśnij, co naprawdę wyznaczył. Przyjmujemy, że podane współczynniki dotyczą jednej barwy i nie zmieniają się po zanurzeniu.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
W obu sytuacjach r₁=r₂=25°, ale sin i zależy od n/n₀. Najpierw oblicz dwa stosunki. Wniosek o n odróżnij od wniosku o μ.
Rozwiązanie
Powietrze
Współczynnik względny wynosi μ_pow=1,54. Przy minimum kąty wewnętrzne to po 25°. Dlatego sin i_pow=1,54 sin25°, skąd i_pow≈40,60437°. Odchylenie:
\delta_{\min,\mathrm{pow}}=2i_{\mathrm{pow}}-50^\circ\approx31{,}20874^\circ.
Ciecz
Materiał ma nadal n=1,54, lecz μ_ciecz=1,54/1,40=1,10. Z sin i_ciecz=1,10 sin25° otrzymujemy i_ciecz≈27,70246°. Teraz:
\delta_{\min,\mathrm{ciecz}}=2i_{\mathrm{ciecz}}-50^\circ\approx5{,}40492^\circ.
Różnica minimów wynosi około 25,80382°. Obydwa są fizycznie dostępne: argumenty funkcji arcsin są mniejsze od 1. Nie porównywaliśmy jednak dwóch odchyleń przy tym samym i; dla każdego otoczenia osobno znaleźliśmy minimum.
Co oznacza 1,10?
Iloraz sin[(A+δ_min)/2]/sin(A/2) wyznacza μ=n/n₀. Uczeń poprawnie wykonał rachunek geometryczny, ale błędnie nazwał wynik współczynnikiem materiału względem próżni. Aby go odzyskać, trzeba pomnożyć przez współczynnik otoczenia: n=1,40·1,10=1,54.
Gdyby nie znał n₀ cieczy, pomiar kątów nie pozwoliłby oddzielnie wyznaczyć n i n₀. Wiele par współczynników o tym samym stosunku dawałoby te same tory. Jeśli pomiar miałby być dokładny, należałoby znać n₀ dla zastosowanej długości fali i temperatury, a nie dowolną wartość z tabeli dla innej barwy.
Wynik: w powietrzu i_min≈40,60437°, δ_min≈31,20874°; w cieczy i_min≈27,70246°, δ_min≈5,40492°. Mniejsze odchylenie wynika z mniejszego kontrastu optycznego.
Powiązana teoria
Najmniejsze odchylenie: symetria, otoczenie i cienki pryzmat
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto