v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Pryzmat: geometria, minimalne odchylenie i pomiar współczynnika · 1 min czytania

Stały materiał, zmienione otoczenie

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Modelowy pryzmat ma n=1,54 i A=50°. Porównaj minimalne odchylenie w powietrzu n₀=1 oraz w cieczy n₀=1,40. Podaj wymagany kąt padania w obu przypadkach. Uczeń obliczył z pomiaru w cieczy „n=1,10”. Wyjaśnij, co naprawdę wyznaczył. Przyjmujemy, że podane współczynniki dotyczą jednej barwy i nie zmieniają się po zanurzeniu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W obu sytuacjach r₁=r₂=25°, ale sin i zależy od n/n₀. Najpierw oblicz dwa stosunki. Wniosek o n odróżnij od wniosku o μ.

Rozwiązanie

Powietrze

Współczynnik względny wynosi μ_pow=1,54. Przy minimum kąty wewnętrzne to po 25°. Dlatego sin i_pow=1,54 sin25°, skąd i_pow≈40,60437°. Odchylenie:

\delta_{\min,\mathrm{pow}}=2i_{\mathrm{pow}}-50^\circ\approx31{,}20874^\circ.

Ciecz

Materiał ma nadal n=1,54, lecz μ_ciecz=1,54/1,40=1,10. Z sin i_ciecz=1,10 sin25° otrzymujemy i_ciecz≈27,70246°. Teraz:

\delta_{\min,\mathrm{ciecz}}=2i_{\mathrm{ciecz}}-50^\circ\approx5{,}40492^\circ.

Różnica minimów wynosi około 25,80382°. Obydwa są fizycznie dostępne: argumenty funkcji arcsin są mniejsze od 1. Nie porównywaliśmy jednak dwóch odchyleń przy tym samym i; dla każdego otoczenia osobno znaleźliśmy minimum.

Co oznacza 1,10?

Iloraz sin[(A+δ_min)/2]/sin(A/2) wyznacza μ=n/n₀. Uczeń poprawnie wykonał rachunek geometryczny, ale błędnie nazwał wynik współczynnikiem materiału względem próżni. Aby go odzyskać, trzeba pomnożyć przez współczynnik otoczenia: n=1,40·1,10=1,54.

Gdyby nie znał n₀ cieczy, pomiar kątów nie pozwoliłby oddzielnie wyznaczyć n i n₀. Wiele par współczynników o tym samym stosunku dawałoby te same tory. Jeśli pomiar miałby być dokładny, należałoby znać n₀ dla zastosowanej długości fali i temperatury, a nie dowolną wartość z tabeli dla innej barwy.

Wynik: w powietrzu i_min≈40,60437°, δ_min≈31,20874°; w cieczy i_min≈27,70246°, δ_min≈5,40492°. Mniejsze odchylenie wynika z mniejszego kontrastu optycznego.

Powiązana teoria

Najmniejsze odchylenie: symetria, otoczenie i cienki pryzmat

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.