v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Ruch, potencjał, pola i przepływ ładunku · 1 min czytania

Swobodny klocek na podłodze przyspieszającego wagonu

Opublikowano: 14.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 16.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W chwili t=0 wagon zaczyna przyspieszać w prawo z A=2 m/s². Klocek spoczywał wcześniej względem wagonu, a tarcie z poziomą podłogą pomijamy. Wyznacz po 3 s poziome przemieszczenie i prędkość klocka względem wagonu. Klocek nie uderza w ścianę.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W układzie wagonu poziome przyspieszenie klocka jest przeciwne do przyspieszenia wagonu.

Rozwiązanie

Najpierw układ ziemi

Pomijamy tarcie i uderzenie w ścianę. Na klocek nie działa pozioma siła, więc w układzie inercjalnym jego pozioma prędkość pozostaje stała. Ciężar i reakcja podłogi równoważą się pionowo. Wagon zwiększa własną prędkość i położenie względem ruchu, który zachowuje klocek.

Przejście do wagonu

Przy równoległych, nieobracających się osiach a′=a−A. Ponieważ a=0, otrzymujemy a′=−A. Początkowa prędkość względna jest zerowa, więc v′=−At, a zmiana położenia względnego −At²/2. Ujemny znak oznacza ruch ku tyłowi względem wagonu.

Ten sam rachunek można wykonać przez siłę bezwładności −mA w wagonie. Po podzieleniu przez masę pozostaje −A. Nie dodajemy tej siły w opisie z ziemi, bo pomieszalibyśmy dwa różne równania ruchu.

Wynik

Wybieramy prawy zwrot dodatni. Dla klocka a\prime=-A=-2\ \mathrm{m/s^2}, v\prime(0)=0. Stąd v\prime=-2\cdot3=-6\ \mathrm{m/s} i \Delta x\prime=-2\cdot3^2/2=-9\ \mathrm{m}. Z peronu klocek zachowuje początkową poziomą prędkość, podczas gdy wagon zwiększa swoją.

Odpowiedź: 9 m do tyłu oraz 6 m/s do tyłu względem wagonu. Nie potrzeba rzeczywistej siły działającej poziomo na klocek.

Kontrola i granica modelu

Po 3 s wagon zyskał 6 m/s względem swojej początkowej prędkości i przesunął się o dodatkowe 9 m. To dokładnie wartości względnego opóźnienia klocka. Masa nie występuje w odpowiedzi. Gdyby podłoga miała tarcie statyczne wystarczające do wspólnego ruchu, potrzebna byłaby siła mA w prawo, a przemieszczenie względne wyniosłoby zero. Odpowiedź 9 m jest więc związana z warunkiem gładkiej podłogi, a nie z każdym przyspieszającym wagonem.

Powiązana teoria

W przyspieszającym wagonie: po co wprowadzamy siłę bezwładności?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.