Dwa przejścia piłki przez wysokość piętnastu metrów
Piłkę wyrzucono pionowo w górę z poziomu y=0 z szybkością 20 m/s. Pomijamy opór; g=10 m/s². Kiedy przechodzi przez poziom y=15 m i jakie ma wówczas składowe prędkości przy osi skierowanej ku górze?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Rozwiąż równanie kwadratowe na wysokość, a potem osobno podstaw oba czasy do v(t).
Rozwiązanie
Jedno równanie dla obu etapów
Oś jest skierowana ku górze, więc v₀=+20 m/s i a=−10 m/s². Wysokość opisuje y=v₀t−gt²/2. Nie zmieniamy znaku g przy przejściu przez szczyt. Najpierw warto sprawdzić maksymalną wysokość v₀²/(2g)=20 m: poziom 15 m leży poniżej niej i może być przecięty dwa razy.
Rozwiązanie i interpretacja pierwiastków
Podstawiamy y=15 m, porządkujemy równanie kwadratowe i znajdujemy dwa dodatnie czasy. Każdy sprawdzamy w równaniu prędkości v=v₀−gt. Sam dodatni czas nie mówi, czy piłka wznosi się, czy opada; o tym decyduje znak v.
Obie chwile są jednakowo oddalone od czasu osiągnięcia szczytu, tₘ=2 s. To dodatkowa kontrola wynikająca z symetrii paraboli, a nie dodatkowe założenie narzucone na rachunek.
Wynik
Równanie wysokości daje 15=20t-5t^2 w jednostkach SI, czyli (t-1\ \mathrm{s})(t-3\ \mathrm{s})=0. Z v=20\ \mathrm{m/s}-10\ \mathrm{m/s^2}\,t dostajemy +10 m/s oraz −10 m/s.
Odpowiedź: po 1 s piłka wznosi się z szybkością 10 m/s, a po 3 s opada z tą samą szybkością. Najwyższy punkt osiąga między tymi chwilami, po 2 s.
Kontrola bez czasu
Z energii albo zależności v²=v₀²−2gy dostajemy v²=400−300=100 m²/s². Zatem wartość szybkości wynosi 10 m/s w obu przejściach. Ten wzór sam nie wybiera znaku składowej prędkości. Wariant: poziom 20 m odpowiada jednej chwili 2 s i v=0; poziom 25 m nie jest osiągany. Ujemna delta w tym ostatnim przypadku byłaby poprawnym sygnałem fizycznej niemożliwości, a nie błędem do usunięcia.
Powiązana teoria
Rzut pionowy: jedna wysokość, dwa momenty i różne zwroty prędkości
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto