v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Mechanika obrotu, grawitacja i modele ruchu · 1 min czytania

Dwa razy większa prędkość kątowa przy stałym α

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 02.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Punkt sztywnego koła znajduje się w stałej odległości R od osi. Jego ω rośnie dwukrotnie, a α jest stałe. Jak zmieniają się a_t i a_n?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Porównaj αR i ω²R.

Rozwiązanie

Trójkąt prostopadłych składowych przyspieszenia. Normalna 8 m/s², styczna 6 m/s² i wypadkowa 10 m/s² są w jednej skali. Kąt beta liczony od normalnej.
Rysunek pokazuje wielkości potrzebne w tym rozwiązaniu. Kwadrat dotyczy całego iloczynu 2ω₁, dlatego daje 4. Zmiana normalnej nie uprawnia do czterokrotnego zwiększenia całej wypadkowej, bo składowa styczna pozostała ta sama. Gdy obie składowe są niezerowe, iloraz wartości całkowitych leży między 1 a 4. Powiększ rysunek.

Każda składowa ma inną zależność

Dla stałej odległości R od osi a_t=αR, a a_n=ω²R. Przyspieszenie kątowe α oraz promień są niezmienne, więc składowa styczna nie zmienia się. Podwojenie ω zwiększa kwadrat ω² czterokrotnie, zatem normalna rośnie cztery razy.

Nie utożsamiamy stałego α ze stałym a

Całkowita wartość to √(a_t²+a_n²). Po zmianie otrzymamy √(a_t²+16a_n²), gdzie symbole po prawej odnoszą się do początkowych składowych. Zwykle nie jest to ani dwa, ani dokładnie cztery razy większa całkowita wartość. Zmienia się także kąt wypadkowej względem normalnej.

Podwajamy tylko tę wielkość, którą zmienia treść

a_{t2}=\alpha R=a_{t1},\qquad a_{n2}=(2\omega_1)^2R=4\omega_1^2R=4a_{n1}.

Kwadrat dotyczy całego iloczynu 2ω₁, dlatego daje 4. Zmiana normalnej nie uprawnia do czterokrotnego zwiększenia całej wypadkowej, bo składowa styczna pozostała ta sama. Gdy obie składowe są niezerowe, iloraz wartości całkowitych leży między 1 a 4.

Wynik

Składowa styczna pozostaje taka sama, a normalna rośnie czterokrotnie. Stałe przyspieszenie kątowe nie oznacza stałego wektora ani stałej wartości całkowitego przyspieszenia liniowego.

Przykład kontrolny

Jeśli początkowo a_t=6 i a_n=8 m/s², całość wynosi 10 m/s². Po podwojeniu ω składowe wyniosą 6 oraz 32, a całość √1060≈32,56 m/s². Kąt od normalnej zmaleje, bo tanβ spadnie z 6/8 do 6/32. Wektor jest bardziej skierowany ku środkowi.

Wariant: gdyby α=0, składowa styczna byłaby zerowa i czterokrotny wzrost normalnej oznaczałby również czterokrotny wzrost całkowitej wartości w porównywanych stanach. Podane ogólne rozumowanie obejmuje ten przypadek, ale nie wolno go narzucać, skoro zadanie mówi tylko o stałym, a nie koniecznie zerowym α.

Dodatkowa kontrola

Dla niezerowego stałego α i rozpoczęcia od spoczynku ω=αt. Składowa styczna pozostaje αR, natomiast normalna wynosi α²t²R i rośnie z kwadratem czasu. Dwa razy późniejsza chwila daje więc czterokrotnie większą normalną. Zgodność tej obserwacji z wcześniejszą proporcją jest kontrolą, że rozpatrujemy stały promień i kątowe przyspieszenie, a nie stałą szybkość.

Powiązana teoria

Przyspieszenie na zakrzywionym torze: zmiana szybkości i kierunku

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.