v2.0.9792.42761
Fizyka dla każdego
Filtry RC i odpowiedź częstotliwościowa · 1 min czytania

Napięcie skuteczne i faza przy połowie częstotliwości granicznej

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Nieobciążony filtr dolnoprzepustowy ma R = 3,3 kΩ i C = 100 nF. Idealne źródło daje sinusoidę o napięciu skutecznym 4,00 V i częstotliwości f = fg/2. Przyjmij stan ustalony. Oblicz f, napięcie skuteczne wyjścia, fazę wyjścia względem wejścia oraz odstęp czasowy między odpowiadającymi maksimami. Sprawdź, czy otrzymany odstęp jest połową okresu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw oblicz RC, a potem użyj x = f/fg. Faza jest ujemna; dodatni odstęp opóźnienia wynosi −φ/ω, gdy φ wyrazisz w radianach.

Rozwiązanie

1. Ustalamy skalę czasu i częstotliwość

Opór to 3300 Ω, a pojemność 100 · 10⁻⁹ F. Ich iloczyn wynosi τ = 0,000330 s. Częstotliwość graniczna jest odwrotnością 2πτ, a zadana częstotliwość stanowi jej połowę:

f=\frac{1}{4\pi RC}=\frac{1}{4\pi\cdot0{,}000330\,\mathrm{s}}\approx241{,}14\,\mathrm{Hz}.

2. Tłumienie liczymy dla x = 0,5

k=\frac{1}{\sqrt{1+0{,}5^2}}=\frac{2}{\sqrt5}\approx0{,}894427.

Podano wartość skuteczną wejścia i pytamy o wartość skuteczną wyjścia. Obie są amplitudami podzielonymi przez √2, więc ten czynnik skraca się w ich stosunku. Nie trzeba go dopisywać do k.

U_{wy,sk}=kU_{we,sk}=\frac{8}{\sqrt5}\,\mathrm{V}\approx3{,}578\,\mathrm{V}.

3. Faza i odstęp maksimów

Faza wynosi φ = −arctan(0,5) ≈ −26,565°, czyli −0,463648 rad. Wyjście jest opóźnione. Ponieważ ω = x/τ = 0,5/0,000330 s, otrzymujemy:

\Delta t=\frac{-\varphi}{\omega}=\frac{0{,}463648\cdot0{,}000330}{0{,}5}\,\mathrm{s}\approx306{,}0\,\mathrm{\mu s}.

To około 7,38% okresu, bo 26,565°/360° ≈ 0,0738. Połowa okresu oznaczałaby 180°, czego ten pojedynczy nieobciążony filtr dolnoprzepustowy przy dodatniej częstotliwości nie osiąga. Samo stwierdzenie „połowa częstotliwości granicznej” nie wyznacza ułamka okresu, o jaki przesunie się sinusoida.

Napięcie skuteczne jest mniejsze od wejściowego, zgodnie z k < 1. Znak fazy zgadza się z odczytem wyjścia na kondensatorze.

Wynik: f ≈ 241,14 Hz; Uwy,sk ≈ 3,578 V; φ ≈ −26,565°; opóźnienie maksimów ≈ 306,0 µs.

Powiązana teoria

Filtr RC dolnoprzepustowy: amplituda i opóźnienie sinusoidy

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Zobacz amplitudę i fazę

Najpierw przewiduj: Ustaw częstotliwość równą f₀ = 1/(2πRC). Jaki ułamek amplitudy zostanie na wyjściu? Sprawdź też przesunięcie obu sinusoid.

Zmieniaj jedną wielkość i porównuj wyniki

Ruch uruchamiasz samodzielnie. Esc zatrzymuje animację; suwaki i przycisk „Jeden krok” pozwalają oglądać kolejne chwile bez odtwarzania.

Filtr dolnoprzepustowy RC z napięciem wyjściowym na kondensatorze.
Filtr dolnoprzepustowy RC z napięciem wyjściowym na kondensatorze. Wybierz rysunek, aby otworzyć go w pełnym rozmiarze.

R₁ = 10 kΩ i C₁ = 0,1 µF dają RC = 0,001 s oraz f₀ ≈ 159,155 Hz. Przy tej częstotliwości pojedynczy nieobciążony filtr ma |H| ≈ 0,707; kaskada jednakowych stopni bez bufora ma |H| = 1/3.

Co oblicza model i gdzie kończą się jego założenia?

Wykres przedstawia amplitudę napięcia, dlatego G_{\rm dB}=20\log_{10}|H|. f₀ = 1/(2πR₁C₁) jest częstotliwością odniesienia pojedynczego nieobciążonego stopnia. W układzie obciążonym lub w kaskadzie nie musi być częstotliwością graniczną całego układu. Amplituda wejścia wynosi 5 V, a nie 5 V wartości skutecznej.

Obciążenie RL jest równoległe do kondensatora wyjściowego. Zmniejsza wzmocnienie stałoprądowe do RL/(R₁ + RL). W kaskadach R₂ = kR₁ oraz C₂ = C₁/k, więc oba izolowane stopnie mają tę samą stałą RC. Bez bufora człon R₁C₂ pozostaje w mianowniku transmitancji i obniża amplitudę względem kaskady buforowanej.

Porównujemy sinusoidy w stanie ustalonym. Faza nie jest prędkością przesyłania informacji; wyprzedzenie fazowe w filtrze górnoprzepustowym nie oznacza reakcji na przyszłe zdarzenie. Pomijamy pasożytnicze elementy i tolerancje. Suwak czasu pokazuje t/T sinusoidy; odtwarzanie jest celowo spowolnione do jednego okresu na dwie sekundy.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.