v2.0.9792.42761
Fizyka dla każdego
Właściwości materii i płyny · 1 min czytania

Lepkość — zadanie: wyznaczenie współczynnika z siły na płytce

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Ciecz między równoległymi płytkami płynie laminarnie równolegle do płytek, w stanie ustalonym, bez gradientu ciśnienia wzdłuż ruchu. Dolna płytka spoczywa. Górna ma pole A = 0,025 m² i prędkość U = 0,040 m/s; szczelina wynosi h = 0,80 mm. Do utrzymania ruchu potrzeba siły stycznej F = 0,150 N. Pomijamy krawędzie i poślizg, a temperatura jest stała.

a) Wyznacz naprężenie, szybkość ścinania i lepkość dynamiczną. b) Przy założeniu modelu Newtonowskiego oblicz siłę i moc napędu po zwiększeniu U do 0,080 m/s. c) Porównaj zmianę mocy ze zmianą prędkości.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw przelicz odstęp na metry. Dwie drogi prowadzą do tego samego wyniku: η = τ/γ̇ albo η = Fh/(AU). Moc oblicz z siły i prędkości w tym samym stanie.

Rozwiązanie

1. Co mierzy siła?

Podana siła równoważy styczny opór cieczy na górnej płytce. Nie jest naciskiem prostopadłym. Dzieląc ją przez pole zwilżonej powierzchni, otrzymujemy:

\tau=\frac{0{,}150}{0{,}025}=6{,}0\ \mathrm{Pa}.

2. Różnica prędkości na jednostkę odstępu

Szczelina h = 0,80 mm = 0,00080 m. Ponieważ dolna płytka spoczywa, różnica prędkości wynosi U. Przy zadanych założeniach profil jest liniowy, więc:

\dot\gamma=\frac{0{,}040}{0{,}00080}=50\ \mathrm{s^{-1}},\qquad \eta=\frac{6{,}0}{50}=0{,}120\ \mathrm{Pa\cdot s}.

Kontrola jednostek: Pa podzielone przez s⁻¹ daje Pa·s. Wstawienie 0,80 zamiast 0,00080 do ilorazu U/h dawałoby niewłaściwą szybkość ścinania, a wyznaczoną lepkość zawyżyłoby tysiąc razy.

3. Nowa prędkość wymaga nowej siły

Prędkość rośnie dwukrotnie. Przy stałej η, geometrii i temperaturze szybkość ścinania oraz naprężenie również rosną dwukrotnie:

\dot\gamma_2=100\ \mathrm{s^{-1}},\qquad \tau_2=12\ \mathrm{Pa},\qquad F_2=0{,}300\ \mathrm N.

W pierwszym stanie moc wynosi P₁ = 0,150·0,040 = 0,0060 W. W drugim stanie należy użyć zarówno nowej siły, jak i nowej prędkości:

P_2=F_2U_2=0{,}300\cdot0{,}080=0{,}0240\ \mathrm W=24{,}0\ \mathrm{mW}.

Moc wzrosła czterokrotnie, a nie dwukrotnie. Jest to wynik warunkowy: jeśli próbka ogrzeje się lub przestanie spełniać model Newtonowski, sama proporcja prędkości nie wystarczy do przewidzenia siły. Pomiary należy porównywać przy tej samej temperaturze.

Powiązana teoria

Lepkość Newtonowska: siła zależy od gradientu prędkości

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Liczy się różnica prędkości

Najpierw przewiduj: Dodaj tę samą prędkość obu płytkom. Czy zmienią się naprężenie i moc rozpraszana na jednostkę powierzchni?

Zmieniaj jedną wielkość i porównuj wyniki

Warstwa cieczy między poruszającymi się płytkami i gradient prędkości.
Warstwa cieczy między poruszającymi się płytkami i gradient prędkości. Wybierz rysunek, aby otworzyć go w pełnym rozmiarze.

η = 0,1 Pa·s, h = 0,001 m, U₂ − U₁ = 0,5 m/s: gradient wynosi 500 s⁻¹, naprężenie 50 Pa, a moc rozpraszana na jednostkę powierzchni 25 W/m².

Co oblicza model i gdzie kończą się jego założenia?

Dla cieczy Newtonowskiej między równoległymi płytkami u(y)=U_1+(U_2-U_1)\frac yh,\quad\tau=\eta\frac{U_2-U_1}{h}. Znak τ opisuje kierunek naprężenia przenoszącego ruch szybszej warstwy na wolniejszą; siła oporu na płytkę ma przeciwny zwrot do jej ruchu względem drugiej płytki.

Moc rozpraszana na jednostkę powierzchni wynosi η(U₂ − U₁)²/h i jest nieujemna. Stały ruch obu płytek z taką samą prędkością nie ścina cieczy. Model zakłada warunki ustalone, brak gradientu ciśnienia, stałą lepkość, brak poślizgu przy ściankach oraz pomijalne efekty brzegowe. Nie opisuje dowolnej gęstej cieczy nienewtonowskiej.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.