v2.0.9802.37465
Fizyka dla każdego
Akustyka pomiarowa: czasy nadejścia i Doppler odbiciowy · 1 min czytania

Niższa częstotliwość echa — kierunek i szybkość powierzchni

Opublikowano: 02.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Nieruchomy nadajnik oraz odbiornik stoją obok siebie w spoczywającym powietrzu. Nadajnik emituje 40,0 kHz, a prostopadle odbite echo ma częstotliwość 38,0 kHz. Prędkość dźwięku wynosi 340 m/s. Powierzchnia porusza się jednostajnie wzdłuż wiązki i jej szybkość jest mniejsza od szybkości dźwięku.

Ustal kierunek ruchu i szybkość powierzchni. Użyj dokładnego modelu dwóch przesunięć. Sprawdź wynik, przewidując częstotliwość echa z wyznaczonej szybkości.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Przyjmij u > 0 dla zbliżania. Rozwiąż równanie r = (c + u)/(c − u), gdzie r = 38/40. Ujemny wynik jest informacją o kierunku, nie błędem rachunku.

Rozwiązanie

Ustal znak przed liczeniem

Echo ma mniejszą częstotliwość niż sygnał nadany. W rozpatrywanej geometrii powierzchnia się oddala. Zachowujemy konwencję u > 0 dla zbliżania, więc oczekujemy u < 0.

Przekształć iloraz

Stosunek częstotliwości to r = 38/40 = 0,950. Mnożymy równanie przez c − u:

r(c-u)=c+u\quad\Rightarrow\quad c(r-1)=u(r+1)\quad\Rightarrow\quad u=c\frac{r-1}{r+1}.

u=340\ \mathrm{m/s}\,\frac{0{,}950-1}{0{,}950+1}=-\frac{340}{39}\ \mathrm{m/s}\approx-8{,}718\ \mathrm{m/s}.

Powierzchnia oddala się z szybkością około 8,72 m/s. Szybkość jest nieujemną wartością; minus opisuje kierunek w zdefiniowanej konwencji.

Częstotliwość nadana 40 kHz i odebrana 38 kHz. Podstawienie ich stosunku do wzoru daje minus 8,718 m/s w konwencji, w której dodatnie u oznacza ruch ku nadajnikowi.
Niższa częstotliwość echa oznacza oddalanie. Znak wynika ze stosunku częstotliwości, jeśli przyjęliśmy jedną konwencję dla obu kierunków. Powiększ rysunek.

Sprawdź przez podstawienie

Dla u = −340/39 m/s licznik c + u jest równy 340 · 38/39, a mianownik c − u — 340 · 40/39. Ich iloraz wynosi dokładnie 38/40. Otrzymujemy fₑ = 40,0 kHz · 38/40 = 38,0 kHz.

Przybliżenie małych prędkości dałoby u ≈ cΔf/(2f₀) = −8,50 m/s. To bliski, ale inny wynik. Tutaj dysponujemy dwoma odczytami częstotliwości, dlatego możemy bez dodatkowego wysiłku użyć dokładnego odwrócenia modelu.

Przybliżone odwrócenie także wymaga kontroli

Dla u≈cΔf/(2f₀) oraz dokładnego u=cΔf/(2f₀+Δf) iloraz wartości przybliżonej do dokładnej wynosi 1+\Delta f/(2f_0). Tutaj Δf=−2 kHz i f₀=40 kHz, więc wynosi 0,975. Wartość szybkości z przybliżenia jest o 2,5% mniejsza niż dokładna. To inne porównanie niż błąd przewidywania Δf przy z góry zadanym u.

Powiązana teoria

Doppler w echu: dwa przesunięcia i pomiar szybkości

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.