v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Dipol elektryczny, obrót w polu i uziemiony przewodnik · 1 min czytania

Gdzie na metalu mieści się połowa indukowanego ładunku?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Punktowy q = +4,0 nC znajduje się na wysokości h = 6,0 cm nad nieskończoną uziemioną płaszczyzną przewodnika. Odległość na powierzchni od punktu leżącego pod q oznaczamy ρ. Gęstość ładunku jest równa σ(ρ) = −qh/[2π(ρ² + h²)3/2].

a) Oblicz σ(0). b) Wyprowadź ładunek Q(R) wewnątrz koła o promieniu R i oblicz go dla R = 8,0 cm. c) Znajdź promień obejmujący połowę całkowitego indukowanego ładunku. d) Dlaczego Q(R) nie wolno liczyć jako σ(0)πR²?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Podziel powierzchnię na pierścienie o polu 2πρ dρ. Przy całkowaniu przyda się pochodna (ρ² + h²)−1/2.

Rozwiązanie

1. Gęstość pod samym ładunkiem

\sigma(0)=-\frac{q}{2\pi h^2}=-\frac{4{,}0\cdot10^{-9}}{2\pi\cdot0{,}060^2}\approx-1{,}77\cdot10^{-7}\ \mathrm{C/m^2}.

To około −177 nC/m². Jednostka na metr kwadratowy jest istotna: σ nie jest ładunkiem całej płyty. Wartość bezwzględna jest największa w środku i maleje wraz z ρ.

2. Każdy pierścień ma własną gęstość

Q(R)=\int_0^R\sigma(\rho)2\pi\rho\,d\rho=-qh\int_0^R\frac{\rho\,d\rho}{(\rho^2+h^2)^{3/2}}.

Pochodna 1/√(ρ² + h²) wynosi −ρ/(ρ² + h²)3/2, więc:

Q(R)=qh\left[\frac1{\sqrt{\rho^2+h^2}}\right]_0^R=-q\left(1-\frac h{\sqrt{R^2+h^2}}\right).

Dla R = 0,080 m pierwiastek wynosi 0,100 m. Dostajemy Q = −4,0 nC · (1 − 0,060/0,100) = −1,60 nC. To 40% wartości bezwzględnej ładunku całej płaszczyzny, ponieważ Q(∞) = −q = −4,0 nC.

Lewy wykres pokazuje ujemną gęstość ładunku powierzchniowego: największą co do wartości bezwzględnej pod ładunkiem i malejącą z odległością. Prawy pokazuje część całego ładunku indukowanego wewnątrz koła: połowa mieści się w promieniu pierwiastek z trzech razy h.
Rozkład obliczono dla nieskończonej uziemionej płaszczyzny i q > 0. Gęstość lokalna i ładunek zebrany na całym kole to różne wielkości. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

3. Promień połowy ładunku

Warunek Q(R) = −q/2 prowadzi do:

1-\frac h{\sqrt{R^2+h^2}}=\frac12,\quad\sqrt{R^2+h^2}=2h,\quad R=\sqrt3h.

Zatem R ≈ 0,1039 m, czyli 10,4 cm. Pozostała połowa rozciąga się na nieskończenie wielkim obszarze poza tym kołem, z coraz mniejszą gęstością. Dla dowolnego skończonego R nie mamy jeszcze dokładnie całego −q.

4. Dlaczego nie mnożymy jednej gęstości przez całe pole?

Iloczyn σ(0)πR² zakłada jednakową gęstość w całym kole. Dla R = 8,0 cm dałby około −3,56 nC zamiast −1,60 nC. Dla jeszcze większego R jego wartość rosłaby bez ograniczenia, chociaż poprawny całkowity ładunek dąży do −4,0 nC. Granica dużego promienia natychmiast ujawnia błąd założenia.

Na bardzo małym kole R ≪ h gęstość zmienia się niewiele i takie przybliżenie może być użyteczne. Tutaj R/h = 4/3, więc nie mamy tej sytuacji. Nie zastępujemy całki iloczynem tylko dlatego, że pole powierzchni koła jest łatwe do obliczenia.

Powiązana teoria

Ładunek przy uziemionej płaszczyźnie: metoda obrazów i energia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.