Praca przy zbliżaniu ładunku: skąd bierze się połowa qφ?
Punktowy ładunek q = +4,0 nC przesuwamy bardzo powoli w próżni ku nieskończonej uziemionej powierzchni metalu, z h₁ = 6,0 cm do h₂ = 3,0 cm. Przyjmij k = 9,0·10⁹ N·m²/C², stan elektrostatyczny w każdej chwili i brak zmiany energii kinetycznej. Pomijamy pracę innych oddziaływań. Energię oddziaływania przy nieskończonym oddaleniu ustalamy jako zero.
a) Oblicz zmianę energii oraz pracę zewnętrzną i pracę pola. b) Porównaj wynik z użyciem Eₚ = qφind, gdzie φind to potencjał samego metalu w miejscu q. c) Sprawdź wynik różniczkując poprawną energię względem h.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Możesz scałkować siłę zewnętrzną +kq²/(4h²) po malejącym h. Obraz przemieszcza się razem ze zmianą geometrii, więc para obrazowa nie jest układem dwóch niezależnych rzeczywistych ładunków.
Rozwiązanie
1. Najpierw praca znanej siły
Wprowadzamy dodatni współczynnik C = kq²/4 = 3,60·10⁻⁸ N·m². Siła pola ma składową −C/h². Aby przesuwać ładunek bez przyspieszenia, przykładamy przeciwną siłę zewnętrzną +C/h²:
W_{\mathrm{zew}}=\int_{h_1}^{h_2}\frac C{h^2}\,dh=C\left(\frac1{h_1}-\frac1{h_2}\right).
W_{\mathrm{zew}}=3{,}60\cdot10^{-8}\left(\frac1{0{,}060}-\frac1{0{,}030}\right)=-6{,}00\cdot10^{-7}\ \mathrm J=-0{,}600\ \mathrm{\mu J}.
Ujemny znak ma sens: zewnętrzna siła wskazuje od metalu, a ruch ku niemu. Kontrolując ruch, odbieramy energię. Pole wykonuje +0,600 µJ pracy; suma prac jest zerowa, zgodnie z brakiem zmiany energii kinetycznej.
2. Energie końców dają ten sam wynik
Z Ep(h) = −C/h otrzymujemy Ep1 = −0,600 µJ oraz Ep2 = −1,200 µJ. Ich różnica wynosi −0,600 µJ. Ujemne wartości opisują przyciągające oddziaływanie względem rozdzielenia w nieskończoności; nie są ujemną energią kinetyczną.
3. Co wyszłoby z pełnego qφind?
Potencjał obrazu w miejscu q wynosi φind = −kq/(2h). Daje to −300 V przy h₁ i −600 V przy h₂. Iloczyny qφind wyniosłyby −1,200 oraz −2,400 µJ, a ich różnica −1,200 µJ: dwa razy więcej niż poprawna praca.
W tym układzie Ep = qφind/2. Rozkład indukowany jest odpowiedzią na rzeczywisty ładunek, a nie niezależnym, niezmiennym źródłem zewnętrznym. To dlatego nie stosujemy bez namysłu wzoru na energię testowego q w zadanym polu. Samej siły qEind nie dzielimy przez dwa.
4. Kontrola pochodną
-\frac{d}{dh}\left(-\frac C h\right)=-\frac C{h^2}=-\frac{kq^2}{4h^2}.
Odtworzyliśmy pełną siłę przyciągania z części a. Dla błędnej energii −2C/h wyszłaby podwójna siła. Ten test wykrywa pomyłkę nawet bez ponownego podstawiania liczb.
Powiązana teoria
Ładunek przy uziemionej płaszczyźnie: metoda obrazów i energia
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto