v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Dipol elektryczny, obrót w polu i uziemiony przewodnik · 1 min czytania

Praca przy zbliżaniu ładunku: skąd bierze się połowa qφ?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Punktowy ładunek q = +4,0 nC przesuwamy bardzo powoli w próżni ku nieskończonej uziemionej powierzchni metalu, z h₁ = 6,0 cm do h₂ = 3,0 cm. Przyjmij k = 9,0·10⁹ N·m²/C², stan elektrostatyczny w każdej chwili i brak zmiany energii kinetycznej. Pomijamy pracę innych oddziaływań. Energię oddziaływania przy nieskończonym oddaleniu ustalamy jako zero.

a) Oblicz zmianę energii oraz pracę zewnętrzną i pracę pola. b) Porównaj wynik z użyciem Eₚ = qφind, gdzie φind to potencjał samego metalu w miejscu q. c) Sprawdź wynik różniczkując poprawną energię względem h.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Możesz scałkować siłę zewnętrzną +kq²/(4h²) po malejącym h. Obraz przemieszcza się razem ze zmianą geometrii, więc para obrazowa nie jest układem dwóch niezależnych rzeczywistych ładunków.

Rozwiązanie

1. Najpierw praca znanej siły

Wprowadzamy dodatni współczynnik C = kq²/4 = 3,60·10⁻⁸ N·m². Siła pola ma składową −C/h². Aby przesuwać ładunek bez przyspieszenia, przykładamy przeciwną siłę zewnętrzną +C/h²:

W_{\mathrm{zew}}=\int_{h_1}^{h_2}\frac C{h^2}\,dh=C\left(\frac1{h_1}-\frac1{h_2}\right).

W_{\mathrm{zew}}=3{,}60\cdot10^{-8}\left(\frac1{0{,}060}-\frac1{0{,}030}\right)=-6{,}00\cdot10^{-7}\ \mathrm J=-0{,}600\ \mathrm{\mu J}.

Ujemny znak ma sens: zewnętrzna siła wskazuje od metalu, a ruch ku niemu. Kontrolując ruch, odbieramy energię. Pole wykonuje +0,600 µJ pracy; suma prac jest zerowa, zgodnie z brakiem zmiany energii kinetycznej.

2. Energie końców dają ten sam wynik

Z Ep(h) = −C/h otrzymujemy Ep1 = −0,600 µJ oraz Ep2 = −1,200 µJ. Ich różnica wynosi −0,600 µJ. Ujemne wartości opisują przyciągające oddziaływanie względem rozdzielenia w nieskończoności; nie są ujemną energią kinetyczną.

3. Co wyszłoby z pełnego qφind?

Potencjał obrazu w miejscu q wynosi φind = −kq/(2h). Daje to −300 V przy h₁ i −600 V przy h₂. Iloczyny qφind wyniosłyby −1,200 oraz −2,400 µJ, a ich różnica −1,200 µJ: dwa razy więcej niż poprawna praca.

W tym układzie Ep = qφind/2. Rozkład indukowany jest odpowiedzią na rzeczywisty ładunek, a nie niezależnym, niezmiennym źródłem zewnętrznym. To dlatego nie stosujemy bez namysłu wzoru na energię testowego q w zadanym polu. Samej siły qEind nie dzielimy przez dwa.

4. Kontrola pochodną

-\frac{d}{dh}\left(-\frac C h\right)=-\frac C{h^2}=-\frac{kq^2}{4h^2}.

Odtworzyliśmy pełną siłę przyciągania z części a. Dla błędnej energii −2C/h wyszłaby podwójna siła. Ten test wykrywa pomyłkę nawet bez ponownego podstawiania liczb.

Powiązana teoria

Ładunek przy uziemionej płaszczyźnie: metoda obrazów i energia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.