Gdzie na metalu mieści się połowa indukowanego ładunku?
Punktowy q = +4,0 nC znajduje się na wysokości h = 6,0 cm nad nieskończoną uziemioną płaszczyzną przewodnika. Odległość na powierzchni od punktu leżącego pod q oznaczamy ρ. Gęstość ładunku jest równa σ(ρ) = −qh/[2π(ρ² + h²)3/2].
a) Oblicz σ(0). b) Wyprowadź ładunek Q(R) wewnątrz koła o promieniu R i oblicz go dla R = 8,0 cm. c) Znajdź promień obejmujący połowę całkowitego indukowanego ładunku. d) Dlaczego Q(R) nie wolno liczyć jako σ(0)πR²?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Podziel powierzchnię na pierścienie o polu 2πρ dρ. Przy całkowaniu przyda się pochodna (ρ² + h²)−1/2.
Rozwiązanie
1. Gęstość pod samym ładunkiem
\sigma(0)=-\frac{q}{2\pi h^2}=-\frac{4{,}0\cdot10^{-9}}{2\pi\cdot0{,}060^2}\approx-1{,}77\cdot10^{-7}\ \mathrm{C/m^2}.
To około −177 nC/m². Jednostka na metr kwadratowy jest istotna: σ nie jest ładunkiem całej płyty. Wartość bezwzględna jest największa w środku i maleje wraz z ρ.
2. Każdy pierścień ma własną gęstość
Q(R)=\int_0^R\sigma(\rho)2\pi\rho\,d\rho=-qh\int_0^R\frac{\rho\,d\rho}{(\rho^2+h^2)^{3/2}}.
Pochodna 1/√(ρ² + h²) wynosi −ρ/(ρ² + h²)3/2, więc:
Q(R)=qh\left[\frac1{\sqrt{\rho^2+h^2}}\right]_0^R=-q\left(1-\frac h{\sqrt{R^2+h^2}}\right).
Dla R = 0,080 m pierwiastek wynosi 0,100 m. Dostajemy Q = −4,0 nC · (1 − 0,060/0,100) = −1,60 nC. To 40% wartości bezwzględnej ładunku całej płaszczyzny, ponieważ Q(∞) = −q = −4,0 nC.
3. Promień połowy ładunku
Warunek Q(R) = −q/2 prowadzi do:
1-\frac h{\sqrt{R^2+h^2}}=\frac12,\quad\sqrt{R^2+h^2}=2h,\quad R=\sqrt3h.
Zatem R ≈ 0,1039 m, czyli 10,4 cm. Pozostała połowa rozciąga się na nieskończenie wielkim obszarze poza tym kołem, z coraz mniejszą gęstością. Dla dowolnego skończonego R nie mamy jeszcze dokładnie całego −q.
4. Dlaczego nie mnożymy jednej gęstości przez całe pole?
Iloczyn σ(0)πR² zakłada jednakową gęstość w całym kole. Dla R = 8,0 cm dałby około −3,56 nC zamiast −1,60 nC. Dla jeszcze większego R jego wartość rosłaby bez ograniczenia, chociaż poprawny całkowity ładunek dąży do −4,0 nC. Granica dużego promienia natychmiast ujawnia błąd założenia.
Na bardzo małym kole R ≪ h gęstość zmienia się niewiele i takie przybliżenie może być użyteczne. Tutaj R/h = 4/3, więc nie mamy tej sytuacji. Nie zastępujemy całki iloczynem tylko dlatego, że pole powierzchni koła jest łatwe do obliczenia.
Powiązana teoria
Ładunek przy uziemionej płaszczyźnie: metoda obrazów i energia
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto