v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Dipol elektryczny, obrót w polu i uziemiony przewodnik · 1 min czytania

Co można wyznaczyć z pomiaru dalekiego pola dipola?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W dalekim polu dipola zmierzono na dodatniej części jego osi natężenie E = 1,44 V/m w odległości r = 0,500 m od środka. Pole wskazuje zgodnie z momentem dipolowym. Przyjmij k = 9,0·10⁹ N·m²/C² i model E = 2kp/r³.

a) Wyznacz p. b) Czy sam pomiar wyznacza q i odstęp d osobno? c) Dodatkowo ustalono d = 2,0 cm. Oblicz q i sprawdź procentowy błąd przybliżenia pola dla tej geometrii. d) Jakie przybliżone pole przewidzisz na symetralnej w odległości 0,500 m?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Pole dalekie zależy od iloczynu qd. Po poznaniu d możesz sprawdzić a/r, gdzie a = d/2. Nie wstawiaj pełnego d zamiast a do wzoru na błąd.

Rozwiązanie

1. Pomiar określa moment dipolowy

Przenosimy r³ do licznika, a 2k do mianownika:

p=\frac{Er^3}{2k}=\frac{1{,}44\cdot0{,}500^3}{2\cdot9{,}0\cdot10^9}=1{,}00\cdot10^{-11}\ \mathrm{C\,m}.

W tym modelu wektor p ma zwrot zgodny z polem na zewnętrznej osi. Sam moduł p nie podaje osobno wielkości ładunku i odstępu.

2. Jeden iloczyn może pochodzić od różnych par

Na przykład q = 0,50 nC z d = 0,020 m oraz q = 1,00 nC z d = 0,010 m dają ten sam p. Z daleka oba układy mają taki sam dominujący wkład pola. Ich dokładne pola są jednak nieco różne; pojedynczy pomiar opisany przybliżonym modelem nie rozstrzyga tej różnicy.

3. Dodatkowa geometria pozwala wyznaczyć q i ocenić model

q=\frac pd=\frac{1{,}00\cdot10^{-11}}{0{,}020}=5{,}00\cdot10^{-10}\ \mathrm C=0{,}500\ \mathrm{nC}.

Przy a = 0,010 m mamy a/r = 0,020. Błąd osiowego przybliżenia względem pola dokładnego wynosi:

\varepsilon=1-(1-0{,}020^2)^2=0{,}00079984\approx0{,}080\%.

Wyznaczony q jest wynikiem modelu przybliżonego. Gdyby podane 1,44 V/m traktować jako dokładne pole pary, poprawka dałaby pdokł = p(1 − a²/r²)² i q ≈ 0,49960 nC. Różnica jest mała, ale znamy jej pochodzenie. Bez informacji o niepewności odczytu nie należy przedstawiać tych dodatkowych cyfr jako dokładności eksperymentu.

4. Ten sam promień, inny kierunek

Na symetralnej dalekie pole ma połowę wartości osiowej:

\vec E_{\perp}\approx-\frac{kp}{r^3}\hat x=-0{,}720\ \mathrm{V/m}\,\hat x.

Zmieniają się wartość i zwrot: pole jest przeciwne do p. Zastąpienie dipola neutralnym punktem o ładunku zero przewidywałoby wszędzie zero i utraciłoby obie te informacje. Zerowy ładunek całkowity oraz niezerowy moment dipolowy opisują różne cechy tego samego źródła.

Powiązana teoria

Dipol elektryczny: pole, potencjał i granice przybliżenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.