v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Dipol elektryczny, obrót w polu i uziemiony przewodnik · 1 min czytania

Zerowy potencjał na symetralnej i siła na ładunek próbny

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Ładunki −1,0 nC i +1,0 nC są unieruchomione w punktach (−3,0 cm, 0) i (+3,0 cm, 0). Punkt P ma współrzędne (0, +4,0 cm). W próżni przyjmij k = 9,0·10⁹ N·m²/C² i φ = 0 w nieskończoności.

a) Wyznacz potencjał i obie składowe pola w P. b) Jaka siła zadziała na dodatni ładunek próbny Q = 1,0 pC, jeśli pominiemy jego wpływ na źródła? c) Wyjaśnij, dlaczego zerowy potencjał nie daje zerowej siły.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Trójkąt o bokach 3, 4 i 5 cm daje obie odległości R = 5 cm. Wektory pól mają równe wartości, lecz nie są przeciwne. Narysuj ich składowe.

Rozwiązanie

1. Potencjały dodajemy algebraicznie

Odległość od obu ładunków to R = √(0,030² + 0,040²) = 0,050 m. Każdy wnosi potencjał o wartości bezwzględnej kq/R = 180 V. Znaki są przeciwne:

\varphi(P)=180\ \mathrm V-180\ \mathrm V=0.

Potencjał nie ma składowej poziomej ani pionowej. Równe odległości pozwalają od razu zsumować dwie liczby.

2. Pola dodajemy jako wektory

Wartość każdego pola to kq/R² = 3600 V/m. Wektor od +q do P ma składowe kierunku (−3/5, +4/5). Pole −q wskazuje z P ku ujemnemu źródłu: (−3/5, −4/5). Stąd:

\vec E_+=(-2160,\,+2880)\ \mathrm{V/m},\qquad\vec E_-=(-2160,\,-2880)\ \mathrm{V/m}.

\vec E=(-4320,\,0)\ \mathrm{V/m}.

Składowe pionowe zniknęły, ale poziome się dodały. W tym punkcie nie stosowaliśmy przybliżenia dipola punktowego: y/a = 4/3 jest zbyt małe, aby uzasadniać je samym słowem „daleko”.

Ładunki minus q i plus q leżą na osi x w punktach minus a i plus a. Po prawej od pary pola mają przeciwne zwroty. Na symetralnej składowe pionowe się znoszą, a poziome sumują w lewo.
Odległość między ładunkami wynosi d = 2a. Moment dipolowy wskazuje od ładunku ujemnego do dodatniego. Wektory pól pokazują zwroty; ich długości są schematyczne. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

3. Siłę określa pole

\vec F=Q\vec E=(-4{,}32\cdot10^{-9},\,0)\ \mathrm N.

Siła ma wartość 4,32 nN i zwrot w lewo. Wybraliśmy dodatni Q; dla ujemnego zwrot byłby przeciwny. Jednostki C·V/m = J/m = N potwierdzają, że otrzymaliśmy siłę.

4. Kierunek zmiany potencjału ma znaczenie

Na całej osi y potencjał wynosi zero, więc przesuwanie ładunku próbnego wzdłuż niej nie zmienia jego energii potencjalnej. Pole jest do tej osi prostopadłe i nie wykonuje pracy przy takim wymuszonym przesunięciu. Po uwolnieniu ładunek ruszy jednak w lewo, poza linię zerowego potencjału. Nie ma sprzeczności: wartość energii w jednym miejscu nie mówi, czy energia rośnie albo maleje w sąsiednich punktach.

Powiązana teoria

Dipol elektryczny: pole, potencjał i granice przybliżenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.