v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Mechanika Lagrange’a: współrzędne, więzy i prawa zachowania · 1 min czytania

Ta sama sprężyna w metrach i we współrzędnej bezwymiarowej

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Ciężarek m = 0,500 kg porusza się bez tarcia na poziomej sprężynie k = 8,00 N/m. Zamiast wychylenia x wprowadź q = x/a, gdzie a = 0,250 m. Wyprowadź równanie dla q, a następnie znajdź ruch dla q(0) = 0,200 i q̇(0) = 0. Oblicz położenie i prędkość w chwili t = π/8 s oraz energię. Jaką jednostkę ma pq = ∂L/∂q̇?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Podstaw x = aq również do prędkości. Nie wolno zachować m q̇²/2, ponieważ q̇ nie jest prędkością w metrach na sekundę.

Rozwiązanie

1. Poprawnie przepisujemy obie energie

Mamy x = aq i ẋ = aq̇. Stąd:

L=\tfrac12ma^2\dot q^2-\tfrac12ka^2q^2.

Oba składniki mają jednostkę J: ma²q̇² ma wymiar kg·m²/s². Dla porównania samo m q̇² nie miałoby jednostki energii.

2. Liczymy pochodne i rozwiązujemy równanie

∂L/∂q̇ = ma²q̇, ∂L/∂q = −ka²q. Po pochodnej po czasie otrzymujemy ma²q̈ + ka²q = 0. Dzielimy przez dodatnie ma²:

\ddot q+16\,\mathrm{s^{-2}}q=0,\qquad q(t)=0{,}200\cos(4t/\mathrm s).

Częstość kołowa wynosi 4,00 rad/s. Warunek q̇(0) = 0 usuwa składnik sinusowy. W metrach x(t) = 0,0500 cos(4t/s) m, a ẋ(t) = −0,200 sin(4t/s) m/s.

3. Chwila przejścia i bilans

Dla t = π/8 s argument cosinusa jest równy π/2. Zatem x = 0 i v = −0,200 m/s. Znak minus mówi, że ciężarek przechodzi przez równowagę w kierunku malejącego x.

E=\tfrac12k(0{,}0500\,\mathrm m)^2=0{,}0100\,\mathrm J=\tfrac12m(0{,}200\,\mathrm{m/s})^2.

4. Pęd uogólniony zależy od wyboru współrzędnej

pq = ma²q̇ ma jednostkę kg·m²/s = J·s. Nie jest liniowym pędem mv; zachodzi pq = a px. W rozpatrywanej chwili px = −0,100 kg·m/s i pq = −0,0250 J·s. Dwa opisy dają ten sam ruch, choć ich pędy uogólnione mają różne jednostki.

Powiązana teoria

Od więzów do równania Lagrange’a: co znaczy stacjonarne działanie?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.