v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Mechanika Lagrange’a: współrzędne, więzy i prawa zachowania · 1 min czytania

Porównaj działanie ruchu jednostajnego i dwóch odchylonych przebiegów

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Cząstka swobodna o masie m = 0,400 kg przebywa od x = 0 do x = d = 1,20 m w ustalonym czasie τ = 2,00 s. Porównaj rodzinę przebiegów xε(t) = dt/τ + ε sin(πt/τ), gdzie ε jest amplitudą w metrach. Oblicz S(ε), S(0) oraz przyrost działania dla ε = ±0,100 m. Co ten wynik mówi o stacjonarności, a czego nie dowodzi?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Energia potencjalna jest stała i można przyjąć ją równą zeru. Rozwiń kwadrat prędkości; całka z cos(πt/τ) między 0 a τ znika, a średnia cos² wynosi 1/2.

Rozwiązanie

1. Wszystkie przebiegi mają te same końce

Sinus znika dla t = 0 i t = τ. Każda wartość ε zachowuje więc położenia i chwile końcowe. Prędkość wynosi ẋε = d/τ + (επ/τ) cos(πt/τ).

2. Całkujemy energię kinetyczną

Po rozwinięciu kwadratu pojawiają się: stały składnik d²/τ², składnik liniowy w ε z cosinusem i składnik kwadratowy z cos². Pierwszy całkuje się do d²/τ, drugi do zera, trzeci do ε²π²/(2τ). Zatem:

S(\varepsilon)=\frac{md^2}{2\tau}+\frac{m\pi^2\varepsilon^2}{4\tau}.

Pierwszy składnik ma wartość 0,400 · 1,20²/(2 · 2,00) = 0,144 J·s. Dla ε = ±0,100 m:

\Delta S=\frac{0{,}400\pi^2(0{,}100)^2}{4\cdot2{,}00}\,\mathrm{J\,s}\approx0{,}004935\,\mathrm{J\,s}.

Oba znaki dają S ≈ 0,148935 J·s. Wynik ma jednostkę działania, nie dżuli.

3. Co sprawdziliśmy?

Pochodna dS/dε = mπ²ε/(2τ) znika przy ε = 0, a przyrost jest dodatni dla każdego niezerowego ε w tej rodzinie. Ruch jednostajny minimalizuje więc działanie w rozpatrywanej rodzinie. Nie zbadaliśmy tu wszystkich możliwych zaburzeń ani układów z innym potencjałem. Ogólne równanie ruchu wymaga stacjonarności względem wszystkich dopuszczalnych małych zmian, a nie wybrania minimum z kilku narysowanych linii.

Powiązana teoria

Od więzów do równania Lagrange’a: co znaczy stacjonarne działanie?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.