v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Mechanika Lagrange’a: współrzędne, więzy i prawa zachowania · 1 min czytania

Koralik na obracanej prowadnicy: stała ruchu i praca silnika

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Koralik m = 0,100 kg ślizga się bez tarcia po poziomej prowadnicy obracanej ze stałą Ω = 2,00 rad/s. Na starcie r₀ = 0,200 m i ṙ₀ = 0. Korzystając z równania r̈ = Ω²r, znajdź r i ṙ w chwili t = (ln 2)/Ω. Oblicz wtedy stałą ℰ, energię kinetyczną w laboratorium, pracę przekazaną przez silnik od startu oraz chwilową moc napędu działającego na koralik.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Warunki początkowe spełnia r = r₀ cosh(Ωt). Dla argumentu ln 2 mamy cosh = 5/4 i sinh = 3/4. Energia zredukowana zawiera minus, laboratoryjna plus.

Rozwiązanie

1. Ruch promieniowy

Funkcja r = r₀ cosh(Ωt) spełnia r̈ = Ω²r, r(0) = r₀ i ṙ(0) = 0. Jej pochodna to ṙ = r₀Ω sinh(Ωt). Dla t = ln 2/2 ≈ 0,346574 s:

r=0{,}200\cdot\tfrac54=0{,}250\,\mathrm m,\qquad \dot r=0{,}200\cdot2{,}00\cdot\tfrac34=0{,}300\,\mathrm{m/s}.

2. Dwie energie

Stała ℰ = m(ṙ² − Ω²r²)/2 = 0,0500(0,0900 − 0,2500) = −0,00800 J. Na starcie ma tę samą wartość −mΩ²r₀²/2.

Energia laboratoryjna wynosi natomiast Elab = 0,0500(0,0900 + 0,2500) = 0,0170 J. Początkowo Elab(0) = 0,00800 J: koralik już wtedy poruszał się stycznie wraz z prowadnicą. Stąd praca silnika przekazana koralikowi wynosi 0,0170 − 0,00800 = 0,00900 J.

3. Moment i chwilowa moc

Moment pędu wzrasta od mΩr₀² = 0,00800 do mΩr² = 0,01250 kg·m²/s. Nie jest zachowany, bo prowadnica działa siłą styczną. W rozpatrywanej chwili:

M=2m\Omega r\dot r=0{,}0300\,\mathrm{N\,m},\qquad P=M\Omega=0{,}0600\,\mathrm W.

Praca 0,00900 J nie jest równa końcowej mocy pomnożonej przez cały czas, ponieważ moc zmieniała się podczas ruchu. Stała ℰ nie świadczy o izolacji energetycznej koralika.

Powiązana teoria

Współrzędne cykliczne i energia: co naprawdę jest zachowane?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.