Prostokątny pręt wybiera słabszą oś
Prosty pręt ma L = 2,00 m, E = 200 GPa i pełny prostokątny przekrój b = 20,0 mm w kierunku y oraz h = 40,0 mm w kierunku z. Na obu końcach są idealne przeguby, jednakowe w obu płaszczyznach. Pomijamy ciężar i mimośród. Oblicz oba geometryczne momenty pola, najniższą siłę Eulera, naprężenie krytyczne i smukłość dla postaci, która pojawi się pierwsza. W którym kierunku odgina się oś pręta?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Moment względem osi y zawiera kwadrat odległości w kierunku z. Kierunek ugięcia i oś zginania nie mają tej samej nazwy.
Rozwiązanie
Dwie osie, dwa momenty pola
I_y=\frac{20{,}0\cdot40{,}0^3}{12}\,\mathrm{mm^4}=106\,666{,}7\,\mathrm{mm^4},\qquad I_z=\frac{40{,}0\cdot20{,}0^3}{12}\,\mathrm{mm^4}=26\,666{,}7\,\mathrm{mm^4}.
1 mm⁴ = 10⁻¹² m⁴. Mniejszy moment to Iᶻ = 2,66667·10⁻⁸ m⁴. Odpowiada zginaniu względem osi z, czyli bocznemu ugięciu w kierunku y, wzdłuż krótszego wymiaru przekroju.
Próg pierwszej utraty stateczności
P_{\mathrm{kr}}=\frac{\pi^2\cdot200\cdot10^9\cdot2{,}66667\cdot10^{-8}}{2{,}00^2}\,\mathrm N\approx13{,}16\,\mathrm{kN}.
Druga płaszczyzna dawałaby czterokrotnie więcej: około 52,64 kN. Nie można przyjąć tej wartości jako pierwszego progu, bo słabszy kierunek jest nadal swobodny.
Naprężenie i niezależne sprawdzenie przez smukłość
A = 800 mm² = 8,00·10⁻⁴ m², więc σkr ≈ 16,45 MPa. Dalej i = √(Iᶻ/A) = 5,7735 mm, a λ = 2000/5,7735 ≈ 346,4. Podstawienie π²E/λ² ponownie daje 16,45 MPa.
Przed użyciem modelu dla konkretnego materiału trzeba porównać tę wartość z jego zakresem proporcjonalności. Obrócenie przekroju wokół osi pręta tylko zamieni kierunki y i z; przy identycznych podporach w obu płaszczyznach nie zwiększy najmniejszego I.
Powiązana teoria
Wyboczenie Eulera: utrata stateczności, podpory i zakres modelu
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto