v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Rozszerzalność, więzy i naprężenia cieplne · 1 min czytania

Niepewna szczelina: czy można rozstrzygnąć kontakt?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Pręt ma dokładnie w modelu L = 1,00 m, E = 100 GPa i A = 50 mm². Początkowa szczelina do sztywnej przeszkody leży między 0,380 a 0,420 mm. Współczynnik α leży między 9,5·10⁻⁶ a 10,5·10⁻⁶ K⁻¹, a przyrost temperatury między 37 a 39 K. Traktuj te przedziały jako niezależne granice dopuszczalnych wartości, bez rozkładu prawdopodobieństwa. Czy kontakt jest pewny, wykluczony czy nierozstrzygnięty? Wyznacz największą możliwą wartość nacisku i zakres naprężenia.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Największy nacisk otrzymasz przy największym αΔT oraz najmniejszej szczelinie. Nie łącz granic metodą pierwiastka z sumy kwadratów: zadanie podaje przedziały, nie odchylenia standardowe.

Rozwiązanie

Przedział swobodnego wydłużenia przecina przedział szczeliny

Wszystkie wartości α i ΔT są dodatnie. Stąd δc,min = 9,5·10⁻⁶ · 1,00 · 37 m = 0,3515 mm, a δc,max = 10,5·10⁻⁶ · 1,00 · 39 m = 0,4095 mm.

Najmniejsze wydłużenie jest mniejsze od największej szczeliny; istnieją więc dopuszczalne dane bez kontaktu. Największe wydłużenie jest większe od najmniejszej szczeliny; istnieją także dane ze ściskaniem. Kontakt jest nierozstrzygnięty. Nominalne 0,380 mm wydłużenia i 0,400 mm szczeliny same nie wystarczają do wykluczenia kontaktu.

Skrajny dopuszczalny nacisk

kp = EA/L = 5·10⁶ N/m. Największe przekroczenie szczeliny wynosi 0,4095 − 0,3800 = 0,0295 mm:

C_{\max}=5\cdot10^6\cdot0{,}0000295\,\mathrm N=147{,}5\,\mathrm N.

Najmniejszy nacisk wynosi zero. Zatem 0 ≤ C ≤ 147,5 N, a przy przyjętym znaku naprężenia −2,95 MPa ≤ σ ≤ 0. Granice są osiągalne dla wskazanych skrajnych danych, bo zakresy uznano za niezależne.

Nie podajemy procentowego prawdopodobieństwa kontaktu: nie znamy rozkładów ani częstości występowania parametrów. Żeby zagwarantować brak nacisku dla całego zakresu, najmniejsza szczelina musiałaby być co najmniej równa 0,4095 mm. Równość dopuszcza zetknięcie bez nacisku; dodatnią szczelinę we wszystkich przypadkach zapewniłaby dopiero wartość większa.

Przedział swobodnego wydłużenia od 0,3515 do 0,4095 mm zachodzi na przedział szczeliny od 0,3800 do 0,4200 mm. Maksymalne przekroczenie wynosi 0,0295 mm.
Dane tego zadania. Oba przedziały mają wspólną skalę. Skrajny nacisk wyznacza prawy koniec zakresu wydłużenia i lewy koniec zakresu szczeliny. Powiększ rysunek.

Powiązana teoria

Szczelina dylatacyjna: próg kontaktu i początek ściskania

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.