v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Rozszerzalność, więzy i naprężenia cieplne · 1 min czytania

Te same wymiary, różny wynik chłodzenia: uchwyt albo kontakt

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwa identyczne, nieobciążone pręty przy 60°C mają L = 2,00 m, A = 40 mm², E = 70 GPa i α = 25·10⁻⁶ K⁻¹. Lewe końce są stałe. Prawy koniec pierwszego pręta jest trwale połączony z nieruchomym uchwytem. Drugi jedynie dotyka sztywnej przeszkody, bez początkowej szczeliny i bez połączenia. Oba pręty ochłodzono do 20°C. Porównaj x, σ, N oraz ewentualną szczelinę. Narysuj zwroty sił od podpór.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Uchwyt może ciągnąć. Przeszkoda, której pręt już nie dotyka, nie może. Nie stosuj tego samego warunku x = 0 w obu przypadkach.

Rozwiązanie

Jednakowa zmiana swobodna

ΔT = −40 K, więc εc = 25·10⁻⁶ · (−40) = −0,001. Każdy pręt skróciłby się swobodnie o 2,00 mm.

Trwałe połączenie utrzymuje długość

Dla pierwszego x = 0. Zatem σ = −Eεc = +70 MPa i N = +70·10⁶ · 40·10⁻⁶ N = +2800 N. Prawy uchwyt ciągnie pręt w prawo, a lewy w lewo. Siły rozciągają pręt; ich wypadkowa pozostaje zerowa.

Jednostronny kontakt otwiera się

Dla drugiego x = min(−2,00 mm, 0) = −2,00 mm. Prawy koniec cofa się, tworząc szczelinę 2,00 mm. N = 0 i σ = 0. W tym idealnym, osiowym opisie także lewa podpora nie przenosi siły osiowej: utrzymuje początek położenia, lecz nie blokuje skurczu w kierunku prawego końca.

Porównanie ochłodzenia dwóch prętów o takich samych parametrach i początkowej długości: obustronne połączenie ze sztywnymi uchwytami daje rozciąganie; sam kontakt z prawą przeszkodą zanika i powstaje szczelina.
Zamocowanie przenoszące rozciąganie i jednostronny kontakt to różne warunki. Ten sam spadek temperatury prowadzi do innych sił, mimo identycznego materiału. Powiększ rysunek.

Dodatnie naprężenie wyliczone z warunku x = 0 dla drugiego pręta wymagałoby nieistniejącej siły przyciągającej od prawej przeszkody. Różnicę powoduje typ połączenia, a nie inne α czy E. Wyniki odnoszą się do modelu odwracalnego bez wygięcia i trwałej zmiany długości.

Powiązana teoria

Szczelina dylatacyjna: próg kontaktu i początek ściskania

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.