Seria pomiarów z przesuniętym zerem czujnika
Modelowy pręt ma L = 1,00 m, A = 50 mm², E = 120 GPa i α = 15·10⁻⁶ K⁻¹. Jego prawy koniec jest połączony ze sprężystą podporą, lewy pozostaje stały. Niezależnie sprawdzono, że przy ΔT = 0 układ jest nieobciążony. Czujnik ma stałe przesunięcie zera: y = x + b. Jawnie syntetyczne dane idealnego modelu:
| ΔT (K) | Odczyt y (mm) |
|---|---|
| −20 | −0,070 |
| 0 | 0,080 |
| 20 | 0,230 |
| 40 | 0,380 |
Wyznacz b, nachylenie x(ΔT), sztywność podpory i naprężenie przy 40 K. Dlaczego dodatnie y przy 0 K nie dowodzi wstępnego rozciągnięcia pręta?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Stałe b znika po odjęciu dwóch odczytów. Porównaj zmierzone nachylenie z nachyleniem swobodnym αL.
Rozwiązanie
Oddzielamy zero od nachylenia
Przy ΔT = 0 rzeczywiste x = 0, więc b = 0,080 mm. Każdy przyrost temperatury o 20 K zmienia y o 0,150 mm. Nachylenie wynosi 0,150/20 = 0,00750 mm/K i jest identyczne dla x. Nie trzeba traktować czterech punktów jako czterech różnych kalibracji.
Porównanie z próbą swobodną
Swobodny pręt miałby nachylenie αL = 15·10⁻⁶ m/K = 0,0150 mm/K. Mierzone nachylenie stanowi połowę tej wartości:
\frac{k_p}{k_p+k}=\frac{0{,}00750}{0{,}0150}=\frac12\quad\Longrightarrow\quad k=k_p=\frac{120\cdot10^9\cdot50\cdot10^{-6}}{1}\,\mathrm{N/m}=6\,\mathrm{MN/m}.
Dla 40 K rzeczywiste x = 0,380 − 0,080 = 0,300 mm. Zatem N = −6·10⁶ · 0,000300 N = −1800 N i σ = −36 MPa.
Co ustaliliśmy, a czego dane same nie rozstrzygają?
W zadaniu znany był nieobciążony stan przy ΔT = 0. Dlatego dodatni odczyt 0,080 mm identyfikuje b, a nie wstępne rozciągnięcie. Bez tej informacji wyraz wolny mógłby zawierać również rzeczywiste wstępne przesunięcie i jeden wykres nie rozdzieliłby obu przyczyn. Idealnie proste dane służą tu nauce metody; rzeczywista seria wymagałaby oceny niepewności i sprawdzenia stałości E oraz α.
Powiązana teoria
Podatny uchwyt: jak pręt i sprężyna dzielą wydłużenie
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto