v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Rozszerzalność, więzy i naprężenia cieplne · 1 min czytania

Sztywność uchwytu odtworzona z jednego przesunięcia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla pręta L = 1,60 m, A = 40 mm², E = 80 GPa i α = 25·10⁻⁶ K⁻¹ po ogrzaniu o 40 K zmierzono przesunięcie prawego końca x = 0,400 mm. Lewy koniec jest nieruchomy, a prawy połączony z liniową sprężyną do stałej ściany. Początkowo nie było naprężeń. Wyznacz k i siłę N. Jak zmieni się x po zastąpieniu pręta drugim o dwukrotnie większym A, przy pozostałych danych bez zmian? Jakie pozorne α otrzymałby ktoś, kto pierwszy pomiar błędnie uznał za swobodną rozszerzalność?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W pierwszej próbie k = kp(δc/x − 1). Po zmianie przekroju k podpory zostaje stałe, lecz kp zmienia się.

Rozwiązanie

Odtworzenie warunku brzegowego

Mamy kp = 80·10⁹ · 40·10⁻⁶/1,60 = 2 MN/m i δc = 25·10⁻⁶ · 1,60 · 40 m = 1,600 mm. Stosunek δc/x wynosi 4. Zatem:

k=2\,(4-1)\,\mathrm{MN/m}=6\,\mathrm{MN/m},\qquad N=-6\cdot10^6\cdot0{,}000400\,\mathrm N=-2400\,\mathrm N.

Naprężenie pierwszego pręta wynosi −60 MPa. Równanie materiału daje x = δc + N/kp = 1,600 mm − 1,200 mm, zgodnie z pomiarem.

Zmiana przekroju zmienia podział przemieszczeń

Nowe kp = 4 MN/m. Swobodne wydłużenie pozostaje 1,600 mm, ponieważ L, α i ΔT są takie same. Teraz x = 4/(4 + 6) · 1,600 mm = 0,640 mm. Siła wynosi −3840 N, a naprężenie −3840/(80·10⁻⁶) Pa = −48 MPa. Większy przekrój daje tu większą siłę, ale mniejsze bezwzględne naprężenie: podpora nadal może się przesuwać.

Błędna interpretacja pomiaru

Przy założeniu swobody otrzymalibyśmy αpoz = x/(LΔT) = 0,000400/(1,60 · 40) K⁻¹ = 6,25·10⁻⁶ K⁻¹. Wynik jest cztery razy mniejszy od rzeczywistego α, ponieważ pominięto wpływ uchwytu. Pomiar układu nie staje się pomiarem własności materiału, dopóki nie uwzględnimy warunków mechanicznych.

Wykres stosunku rzeczywistego przesunięcia x do swobodnego wydłużenia delta c i względnej wartości naprężenia w funkcji stosunku sztywności k podpory do k pręta. Przy równych sztywnościach oba ułamki wynoszą jedną drugą.
Wzrost sztywności podpory zmniejsza przesunięcie, ale zwiększa wartość naprężenia. Krzywe dotyczą niezerowej zmiany temperatury i podpory połączonej z prętem; przy ΔT = 0 odczyty wymiarowe są zerowe. Powiększ rysunek.

Powiązana teoria

Podatny uchwyt: jak pręt i sprężyna dzielą wydłużenie

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.