v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Spadek jasności o cztery procent

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Podczas pełnego nałożenia ciemnej planety na jednolicie jasną tarczę gwiazdy strumień spada o 4%. Promień gwiazdy wynosi 500 000 km. Brak dodatkowego światła. Oblicz stosunek promieni i promień planety.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Cztery procent to 0,04. Potrzebny jest pierwiastek z tej liczby.

Rozwiązanie

Procent dotyczy pola tarczy

4% zamieniamy na 0,04. W modelu jednolitej jasności jest to stosunek pól, a stosunek promieni otrzymujemy przez pierwiastek. Dopiero potem mnożymy przez znany promień gwiazdy.

Stosunek promieni to R_p/R_s=\sqrt{0{,}04}=0{,}2. Promień planety wynosi 100 000 km. Wynik 20 000 km powstałby po pominięciu pierwiastka. Obliczenie dotyczy idealnej tarczy bez pociemnienia brzegowego.

Sprawdzenie przez ponowne zasłonięcie

(100 000/500 000)² = 0,04. Z promieniem 20 000 km spadek wynosiłby tylko 0,16%, więc pominięcie pierwiastka dałoby model sprzeczny z obserwacją.

Od utraconego światła do długości

Niech tarcza gwiazdy dostarcza jednostkowy strumień F₀. W środku pełnego tranzytu otrzymujemy 0,96F₀, więc ubytek to 0,04F₀. Jednolita jasność oznacza, że taki sam ułamek pola został przesłonięty:

\frac{\pi R_p^2}{\pi R_s^2}=0{,}04,\qquad R_p=500\,000\ \mathrm{km}\cdot\sqrt{0{,}04}=100\,000\ \mathrm{km}.

Wybieramy dodatni pierwiastek, ponieważ promienie są dodatnimi długościami. Otrzymane 100 000 km to promień, nie średnica; średnica planety w tym modelu wynosiłaby 200 000 km.

Rysunek zachowuje stosunek promieni i pól. Położenie planety pokazuje pełne nałożenie tarcz; nie jest rysunkiem orbity.
Rysunek zachowuje stosunek promieni i pól. Położenie planety pokazuje pełne nałożenie tarcz; nie jest rysunkiem orbity.

Sprawdź skalowanie: dwukrotnie mniejszy promień planety zasłoniłby cztery razy mniejsze pole, dając spadek 1%, a nie 2%. Gdyby gwiazda miała dwa razy większy promień przy tej samej obserwowanej głębokości, wywnioskowany promień planety również byłby dwa razy większy. Fotometria sama dostarcza tu proporcji. Nie określa masy planety ani jej gęstości, a rzeczywiste pociemnienie brzegowe wymaga dokładniejszego modelu.

Powiązana teoria

Tranzyt planety: co wynika ze spadku jasności gwiazdy?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.