v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Skrócenie linii 600 nanometrów

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Linia o długości laboratoryjnej 600,00 nm jest obserwowana przy 599,94 nm. Dla c=300 000 km/s oblicz prędkość radialną w przybliżeniu nierelatywistycznym. Wszystkie inne wpływy pomijamy.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Zmiana długości fali jest ujemna.

Rozwiązanie

Zachowujemy ujemną różnicę

Obserwowana długość jest krótsza niż laboratoryjna. Znak trzeba przenieść przez obliczenie z i mnożenie przez c; nie zamieniamy go na dodatni tylko dlatego, że zwykle podaje się dodatnią szybkość.

Mamy z=-0{,}06/600=-0{,}0001, a więc v_r\approx-30\text{ km/s}. Źródło zbliża się do obserwatora. Podanie samej dodatniej szybkości 30 km/s straciłoby informację o zwrocie, o którą pyta zadanie.

Sprawdzenie kierunku

Ujemna składowa radialna oznacza zbliżanie w przyjętej konwencji. Wymiana kolejności odejmowania zmieniłaby wniosek o ruchu, mimo że wartość bezwzględna 30 km/s wyglądałaby wiarygodnie.

Znak jest częścią wyniku

Wstawiamy liczby w kolejności „obserwowane minus laboratoryjne”:

\Delta\lambda=599{,}94-600{,}00=-0{,}06\ \mathrm{nm},\qquad v_r\approx300\,000\frac{-0{,}06}{600{,}00}\ \mathrm{km/s}=-30\ \mathrm{km/s}.

Na osi długości fali punkt obserwowany leży po lewej od wzorca. Krótsza fala oznacza przesunięcie ku niebieskiej części widma; nie oznacza, że cała gwiazda musi wyglądać niebiesko. W widmie zmieniają położenie konkretne rozpoznane linie.

Wspólna skala długości fali pozwala odczytać zmianę i jej znak. Oś zaczyna się blisko badanej linii, nie od zera.
Wspólna skala długości fali pozwala odczytać zmianę i jej znak. Oś zaczyna się blisko badanej linii, nie od zera.

Kontrola odwrotna: λ = λ₀(1 + vᵣ/c) = 600·(1 − 0,0001) nm = 599,94 nm. Dla linii 400 nm tego samego źródła oczekiwalibyśmy 399,96 nm. To mniejsza różnica bezwzględna, ale ta sama prędkość radialna. Wszystkie te wnioski korzystają z podanego założenia, że inne wpływy na położenie linii pomijamy.

Powiązana teoria

Prędkość radialna z widma — ruch ku nam i od nas

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.