v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Linia 500 nanometrów przesunięta ku czerwieni

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Laboratoryjna linia ma 500,00 nm, a w widmie źródła 500,10 nm. Przyjmij c=300 000 km/s oraz małą prędkość. Pozostałe przesunięcia usunięto. Oblicz prędkość radialną i określ zwrot ruchu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw podziel zmianę długości przez długość laboratoryjną.

Rozwiązanie

Różnica i jej znak

Najpierw odejmujemy długość laboratoryjną od obserwowanej. Dopiero różnicę dzielimy przez λ₀, żeby uzyskać bezwymiarowe przesunięcie; sama różnica w nanometrach nie jest jeszcze prędkością.

Przesunięcie względne wynosi z=0{,}10/500{,}00=0{,}0002. Prędkość to v_r\approx60\text{ km/s}. Znak jest dodatni, więc źródło się oddala. Stosunek v/c jest mały, zgodnie z użytym przybliżeniem.

Kontrola przybliżenia

60/300 000 = 0,0002, więc prędkość jest rzeczywiście niewielka względem c. Ten wynik dotyczy składowej radialnej po wskazanych w treści korektach, nie całej szybkości przestrzennej.

Rachunek od pomiaru do prędkości

Zapiszmy wszystkie kroki, żeby sprawdzić również jednostki:

\Delta\lambda=500{,}10-500{,}00=0{,}10\ \mathrm{nm},\quad z=\frac{0{,}10\ \mathrm{nm}}{500{,}00\ \mathrm{nm}}=2\cdot10^{-4}.

v_r\approx(300\,000\ \mathrm{km/s})(2\cdot10^{-4})=+60\ \mathrm{km/s}.

Nanometry skracają się w pierwszym ilorazie; pozostaje jednostka przyjęta dla c. Gdy użyjesz c = 3·10⁸ m/s, dostaniesz 60 000 m/s — tę samą prędkość. Różnica 0,10 nm jest mała w porównaniu z 500 nm, choć na powiększonym rysunku celowo łatwo ją zobaczyć.

Wspólna skala długości fali pozwala odczytać zmianę i jej znak. Oś zaczyna się blisko badanej linii, nie od zera.
Wspólna skala długości fali pozwala odczytać zmianę i jej znak. Oś zaczyna się blisko badanej linii, nie od zera.

Sprawdź sam: gdzie znalazłaby się linia laboratoryjna 650 nm tej samej gwiazdy? Wspólne z daje zmianę 0,13 nm i położenie 650,13 nm. Nie przesuwamy wszystkich linii o stałe 0,10 nm. Pomiar jednej linii nie informuje jeszcze o ruchu poprzecznym ani o masie źródła.

Powiązana teoria

Prędkość radialna z widma — ruch ku nam i od nas

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.