v2.0.9803.5862
Fizyka dla każdego
Astronomia: wnioskowanie z obserwacji · 1 min czytania

Niepewność modułu odległości i względna niepewność d

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Skorygowany o ekstynkcję moduł μ ma niepewność standardową u(μ)=0,10 mag. Użyj d=10 pc·10^(μ/5) i linearyzacji. Wyznacz u(d)/d. Przyjmij ln10=2,302585. Niepewność μ zawiera już wszystkie uwzględnione składniki.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Pochodna 10^x zawiera czynnik ln10. Nie dodawaj ponownie niepewności ujętych w μ.

Rozwiązanie

Różniczkujemy funkcję odległości

μ jest już skorygowaną wielkością z uwzględnionymi składnikami niepewności. Nie dodajemy ponownie osobnego błędu ekstynkcji. Pochodna potęgi o podstawie 10 wprowadza czynnik ln 10.

Różniczkowanie daje u(d)/d\approx(\ln10/5)u(\mu)=0{,}04605, czyli około 4,61%. Jest to przybliżona niepewność standardowa dla niewielkiego u(μ), nie gwarantowany procentowy błąd. Dokładne przeliczenie szerokiego przedziału w skali logarytmicznej dawałoby asymetrię.

Standardowa niepewność to nie twardy przedział

4,61% opisuje lokalną propagację małej standardowej niepewności. Dla dużego zakresu μ trzeba przeliczać rozkład lub granice przez funkcję wykładniczą; wynik dla d nie będzie na ogół symetryczny.

Pochodna krok po kroku

Zapisujemy potęgę dziesięciu jako funkcję wykładniczą: d = 10 pc·exp[(ln 10)μ/5]. Różniczkowanie względem μ daje d′(μ) = d·ln 10/5. Dla małej niepewności stosujemy u(d) ≈ |d′(μ)|u(μ); po podzieleniu przez d skala odległości znika:

\frac{u(d)}{d}\approx\frac{2{,}302585}{5}\cdot0{,}10=0{,}0460517=4{,}60517\%.

Oś pionowa jest celowo zawężona do 0,90–1,10. Styczna pokazuje lokalne przybliżenie, a punkty ±0,10 mag nie oznaczają gwarantowanego przedziału.
Oś pionowa jest celowo zawężona do 0,90–1,10. Styczna pokazuje lokalne przybliżenie, a punkty ±0,10 mag nie oznaczają gwarantowanego przedziału.

Gdyby odległość centralna wynosiła 100 pc, odpowiadałoby to około 4,61 pc standardowej niepewności. Dla 1000 pc — około 46,1 pc, lecz taki sam procent. Te odległości są przykładami, ponieważ w treści nie podano wartości μ.

Przeliczenie punktów μ₀ ± 0,10 daje czynniki 10±⁰·⁰²: około 0,9550 i 1,0471. Asymetria jest niewielka, więc linearyzacja ma tutaj sens. Nie nazywamy jednak tego pewnym przedziałem odległości ani przedziałem o ustalonym prawdopodobieństwie bez dodatkowej wiedzy o rozkładzie μ.

Powiązana teoria

Moduł odległości i ekstynkcja — słabsze światło nie zawsze znaczy dalej

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.