v2.0.9783.3270
Fizyka dla każdego
Prąd stały i obwody elektryczne · 1 min czytania

Natężenie, napięcie i prawo Ohma

Natężenie prądu mówi, jak szybko przez przekrój przewodnika przepływa ładunek. Napięcie opisuje różnicę energii potencjalnej przypadającej na jednostkę ładunku. To nie są dwie nazwy tej samej wielkości.

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 14.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Natężenie prądu mówi, jak szybko przez przekrój przewodnika przepływa ładunek. Napięcie opisuje różnicę energii potencjalnej przypadającej na jednostkę ładunku. To nie są dwie nazwy tej samej wielkości.

Potrzebne wiadomości: Ładunek elektryczny, czas i energia.

Natężenie prądu

Średnie natężenie prądu obliczamy, dzieląc przepływający ładunek przez czas:

I=\frac{\Delta q}{\Delta t}.

Natężenie I mierzymy w amperach. Jeden amper odpowiada przepływowi jednego kulomba w ciągu sekundy. Jeżeli natężenie jest stałe, otrzymujemy q = It. Gdy zmienia się w czasie, trzeba uwzględnić poszczególne przedziały albo wyznaczyć pole pod wykresem I(t).

Umowny kierunek prądu jest kierunkiem ruchu dodatnich ładunków. W metalu elektrony przemieszczają się przeciwnie do niego. Nie zmieniamy przez to definicji kierunku prądu w schemacie.

Napięcie i opór

Napięcie U między dwoma punktami jest różnicą potencjałów. Przeniesienie ładunku q przez różnicę potencjałów U wiąże się ze zmianą energii potencjalnej o wartości |qU|. Jeden wolt to jeden dżul na kulomb. Napięcie określamy między punktami, a natężenie — przez przekrój lub gałąź obwodu.

Dla elementu omowego, w niezmienionych warunkach fizycznych, natężenie jest proporcjonalne do napięcia:

U=IR.

R jest oporem elektrycznym, mierzonym w omach: 1 Ω = 1 V/A. Prawo Ohma nie opisuje każdego elementu. Samo policzenie ilorazu U/I w jednym punkcie pracy nie dowodzi jeszcze, że ten iloraz pozostanie stały przy innym napięciu. Przykładowo silne ogrzanie włókna żarówki zmienia jego opór.

Przykład

Przez opornik pod napięciem 6 V płynie prąd 0,020 A. Jego opór wynosi R = 6/0,020 = 300 Ω. W ciągu 50 s przez przekrój przepłynie ładunek q = 0,020 · 50 = 1 C. Przy podwojeniu napięcia natężenie wzrośnie dwukrotnie tylko pod warunkiem, że opór pozostanie taki sam.

Idealny amperomierz włącza się szeregowo z badaną gałęzią, a idealny woltomierz równolegle do badanego elementu. Są to zasady interpretacji schematów; nie należy wykonywać prób z miernikiem podłączanym przypadkowo do sieci ani zwierać źródła amperomierzem.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.