v2.0.9783.3270
Fizyka dla każdego
Rysunki i schematy: obwody, optyka i pola · 1 min czytania

Charakterystyka I(U): czy każda rosnąca krzywa spełnia prawo Ohma?

Element przewodzi coraz większy prąd, gdy zwiększamy napięcie. To jeszcze nie wystarcza do nazwania go omowym. Trzeba sprawdzić proporcjonalność, a nie tylko kierunek zmiany. Na wykresie odróżnimy iloraz U/I od nachylenia w pobliżu wybranego punktu.

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 14.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Element przewodzi coraz większy prąd, gdy zwiększamy napięcie. To jeszcze nie wystarcza do nazwania go omowym. Trzeba sprawdzić proporcjonalność, a nie tylko kierunek zmiany. Na wykresie odróżnimy iloraz U/I od nachylenia w pobliżu wybranego punktu.

Potrzebne wiadomości: Prąd, napięcie, iloraz U/I i nachylenie wykresu.

Prosta przez początek i krzywa to różne modele

Dla stałego oporu I=U/R, więc I(U) jest prostą przez początek. Nachylenie tej prostej ma jednostkę A/V i wynosi 1/R. W przykładowym modelu nieliniowym I=(0{,}010\,\mathrm{A/V^2})U^2 dla dodatnich napięć. Prąd także rośnie, lecz iloraz U/I zmienia się: dla 1 V opór statyczny wynosi 100 Ω, dla 2 V już 50 Ω.

Krzywa modelu I = 0,010 U² w amperach: przy U = 1, 2, 3 V prądy wynoszą 0,010, 0,040, 0,090 A. Nie jest to prosta przez zero.
Krzywa modelu I = 0,010 U² w amperach: przy U = 1, 2, 3 V prądy wynoszą 0,010, 0,040, 0,090 A. Nie jest to prosta przez zero. Powiększ rysunek

Mała zmiana napięcia nie korzysta zawsze z tego samego oporu

Przy punkcie pracy U=2 V pochodna dI/dU wynosi 0,040 A/V. Odwrotność daje opór różniczkowy 25 Ω, inny od U/I=50 Ω. W zadaniach szkolnych bez rachunku różniczkowego nachylenie możemy przybliżać ilorazem niewielkich przyrostów. Trzeba powiedzieć, czy obliczamy opór statyczny, czy opis małej zmiany wokół punktu pracy.

Krzywa nie dowodzi sama, że badany element jest diodą. Nieliniowość może powstać także przez zmianę temperatury żarówki. Aby opisać rzeczywisty element, potrzebujemy warunków i zakresu pomiaru. Nie łączymy tabeli z dowolną nazwą podzespołu tylko dlatego, że wykres jest zakrzywiony. Poniższy wielomian jest zadanym modelem do analizy danych, nie uniwersalną charakterystyką półprzewodnika.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.