Stożek akceptacji: pod jakim kątem wprowadzić światło?
Latarka ustawiona pod kątem do czoła włókna może oświetlać jego wejście, ale nie cały ten strumień zostanie poprowadzony do końca. Jak z dwóch współczynników załamania obliczyć dopuszczalny kąt wiązki?
W tym materiale
Latarka ustawiona pod kątem do czoła włókna może oświetlać jego wejście, ale nie cały ten strumień zostanie poprowadzony do końca. Jak z dwóch współczynników załamania obliczyć dopuszczalny kąt wiązki?
Potrzebne wiadomości: Całkowite wewnętrzne odbicie, prawo Snelliusa oraz funkcje trygonometryczne.
Inny kąt przy wejściu, inny wewnątrz rdzenia
Rozważamy prosty światłowód skokowy ze ścianką wejściową prostopadłą do osi. Promień pada z zewnętrznego ośrodka o współczynniku n₀ pod kątem θ₀ względem osi (czyli normalnej do czoła). W rdzeniu ma kąt α względem osi. Prawo Snelliusa na czole daje n₀ sin θ₀ = n₁ sin α. Na bocznej granicy kąt padania wynosi 90° − α.
Nie wolno wstawić zewnętrznego θ₀ wprost do warunku całkowitego odbicia na bocznej granicy. To dwa różne miejsca i dwie różne normalne.
Od kąta granicznego do apertury numerycznej
Na granicy prowadzenia promień dociera do bocznej ścianki pod kątem krytycznym. Mamy cos αmax = n₂/n₁, więc sin αmax = √(1 − (n₂/n₁)²). Łącząc to z załamaniem na czole, otrzymujemy:
n_0\sin\theta_{0,\max}=\sqrt{n_1^2-n_2^2}=\mathrm{NA}.
Wielkość NA, czyli apertura numeryczna, jest bezwymiarowa. W powietrzu przyjmujemy n₀ ≈ 1. Kąt θ0,max jest połówkowym kątem stożka akceptacji; pełny kąt stożka wynosi 2θ0,max. Jeśli NA/n₀ przekracza 1, równanie arcsin nie daje granicy mniejszej od 90° i ograniczeniem są wszystkie kierunki wchodzące przez czoło; w naszych przykładach ten przypadek nie występuje.
Jeden rachunek z liczbami
Dla n₁ = 1,50 i n₂ = 1,48 obliczamy NA = √(2,2500 − 2,1904) = √0,0596 ≈ 0,244. W powietrzu daje to θ0,max ≈ 14,1°. Wewnętrzny maksymalny kąt α wynosi tylko około 9,4°. Większy kąt na zewnątrz nie jest błędem: promień załamuje się na czole, zanim dotrze do ścianek.
Co naprawdę oznacza przejście przez czoło?
Stożek akceptacji nie wyznacza automatycznie sprawności sprzężenia. Trzeba jeszcze trafić w mały rdzeń, dopasować rozmiar wiązki, a część mocy odbije się już na pierwszej granicy. W małym, jednomodowym światłowodzie prosty obraz wielu promieni nie zastępuje dopasowania pól modów. Zginanie włókna i niejednorodności to następne ograniczenia.
Kontrola odpowiedzi
Jeśli dwa współczynniki n₁ i n₂ są prawie identyczne, różnica ich kwadratów jest mała, więc NA i kąt akceptacji maleją. Jeśli światło wprowadzamy z wody zamiast z powietrza, n₀ rośnie, a ten sam iloczyn n₀ sin θ wymaga mniejszego kąta zewnętrznego. To dwa szybkie testy sensu obliczeń.
Zadania do tego tematu
- Apertura numeryczna i połówkowy kąt stożka
- Wpuszczony do włókna nie znaczy prowadzony
- Ta sama apertura, ale światło wprowadzamy z wody
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto