Cewki sprzężone połączone szeregowo: znak sprzężenia i pomiar M
Dwie cewki połączone szeregowo nie zawsze mają indukcyjność równą L₁ + L₂. Jeśli obejmują wspólny strumień, odwrócenie końców jednego uzwojenia zmienia odczyt. Wyprowadzimy oba wyniki i sprawdzimy, które parametry można odzyskać z dwóch pomiarów.
W tym materiale
Dwie cewki połączone szeregowo nie zawsze mają indukcyjność równą L₁ + L₂. Jeśli obejmują wspólny strumień, odwrócenie końców jednego uzwojenia zmienia odczyt. Wyprowadzimy oba wyniki i sprawdzimy, które parametry można odzyskać z dwóch pomiarów.
Potrzebne wiadomości: Równania napięć dwóch cewek sprzężonych, znaczenie kropek, połączenie szeregowe, energia pojedynczej indukcyjności i rozwiązywanie prostych równań.
Najpierw połączenia zacisków
Utrzymujemy konwencję: i₁ i i₂ są dodatnie do kropek, a napięcia u₁ i u₂ oznaczają potencjał kropki minus potencjał drugiego końca. M jest nieujemne. W pierwszej cewce kropką oznaczono A, a drugi koniec to B; w drugiej odpowiednio C i D.
W połączeniu zgodnym łączymy B z C. Prąd I płynący od zewnętrznego A do D wpływa do kropek obu cewek: i₁ = i₂ = I. Napięcie całej pary U = VA − VD jest sumą u₁ + u₂. W połączeniu przeciwnym łączymy B z D. Prąd płynący od A do C spełnia i₁ = I i i₂ = −I, a napięcie całej pary to u₁ − u₂.
Dlaczego w wyniku pojawia się 2M?
W połączeniu zgodnym pierwsze uzwojenie ma napięcie (L₁ + M)dI/dt, a drugie (L₂ + M)dI/dt. Każde obejmuje zmieniające się pole wytworzone przez oba prądy. Po zsumowaniu:
U=(L_1+L_2+2M)\frac{dI}{dt},\qquad L_{\mathrm{zg}}=L_1+L_2+2M.
W połączeniu przeciwnym napięcia w pierwotnych konwencjach wynoszą u₁ = (L₁ − M)dI/dt oraz u₂ = (M − L₂)dI/dt. Do napięcia zaciskowego pary wchodzi różnica tych dwóch wielkości:
U=u_1-u_2=(L_1+L_2-2M)\frac{dI}{dt},\qquad L_{\mathrm{prz}}=L_1+L_2-2M.
Współczynnik 2 nie wynika z dwukrotnego liczenia tej samej energii. Sumujemy napięcia dwóch różnych uzwojeń; każde ma własny składnik wzajemny. Gdy M = 0, oba wyniki przechodzą w zwykłą sumę L₁ + L₂.
Połączenie przeciwne nie musi oznaczać zerowej indukcyjności
Przyjmijmy L₁ = 25,0 mH, L₂ = 100 mH i M = 40,0 mH. Otrzymujemy Lzg = 205 mH oraz Lprz = 45,0 mH. Zgodne wzbudzenie wzmacnia wspólne pole; przeciwne je osłabia. Nie znosi jednak wszystkich składników pola rozproszenia.
Dla pasywnej liniowej pary cewek M ≤ √(L₁L₂); uzasadnienie energetyczne podaje następna lekcja. Współczynnik sprzężenia k = M/√(L₁L₂) jest w tym przykładzie równy 0,800. Nawet przy idealnej granicy k = 1 i tych nierównych L:
L_{\mathrm{prz},\,k=1}=L_1+L_2-2\sqrt{L_1L_2}=(\sqrt{L_1}-\sqrt{L_2})^2=25{,}0\,\mathrm{mH}.
Dokładne wyzerowanie tej indukcyjności wymaga jednocześnie pełnego sprzężenia i L₁ = L₂. Zmiana wartości L przy zamianie końców nie oznacza zmiany liczby zwojów ani ich oporu.
Co otrzymamy z dwóch odczytów?
W ramach naszego modelu pomiarów wykonanych przy niezmienionej geometrii i właściwościach rdzenia odejmujemy oba wyniki. Suma L₁ + L₂ znika, a różnica wynosi 4M. Dodanie wyników daje dwukrotność sumy indukcyjności własnych:
M=\frac{L_{\mathrm{zg}}-L_{\mathrm{prz}}}{4},\qquad L_1+L_2=\frac{L_{\mathrm{zg}}+L_{\mathrm{prz}}}{2}.
Same te dwa odczyty nie wyznaczają osobno L₁ i L₂ ani k. Potrzebujemy dodatkowego pomiaru, np. indukcyjności jednego uzwojenia przy drugim otwartym. Zwarcie drugiego uzwojenia zmieni odczyt i nie będzie pomiarem tej samej indukcyjności własnej.
Dla danych Lzg = 180 mH i Lprz = 20 mH mamy M = 40 mH oraz L₁ + L₂ = 100 mH. Zgodne są zarówno L₁ = L₂ = 50 mH, jak i para 20 mH oraz 80 mH. Mają różne k: odpowiednio 0,8 i 1.
Kiedy taki pomiar opisuje rzeczywiste cewki?
Wartości mierzone w obu konfiguracjach muszą dotyczyć tej samej częstotliwości, amplitudy i geometrii. Przesunięcie cewek między pomiarami zmienia M. Rdzeń wchodzący w nasycenie nie ma jednego stałego zestawu L₁, L₂, M dla dowolnego prądu. Pojemności między zwojami i straty również ograniczają zakres prostego modelu.
W niskostratnym zakresie indukcyjność można utożsamiać z częścią urojoną impedancji podzieloną przez ω. Sam stosunek amplitud U/I przy niepomijalnym oporze nie jest równy ωL. Podane dalej odczyty są syntetyczne i reprezentują już wyodrębnioną część indukcyjną. Nie są raportem z doświadczenia ani instrukcją przełączania zasilonej cewki.
Sprawdź rozumowanie: jeżeli oba odczyty są równe w granicach pomiaru, co wiemy? W tym modelu składnik wzajemny jest nierozróżnialny od zera na danej skali. Nie wynika z tego, że same cewki mają zerowe L. Przy małej różnicy dwóch dużych odczytów wyznaczenie M jest szczególnie wrażliwe na ich błędy.
Zadania do tego tematu
- Zmiana końców jednej cewki: napięcie i energia pary
- Odtworzenie sprzężenia z czterech zgodnych odczytów
- Dwa wyniki miernika nie wyznaczają obu indukcyjności własnych
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto