v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Termoelektryczność: termopara, generator i chłodzenie Peltiera · 1 min czytania

Bilans generatora: dlaczego połowa SEM nie oznacza sprawności 50%?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla modelowego generatora podano α = 0,060 V/K, R = 3,00 Ω, K = 0,300 W/K, Tₕ = 360 K, Tc = 300 K i Rₗ = 3,00 Ω. Właściwości i temperatury są stałe; obowiązuje jednorodny model z połową ciepła Joule’a przy każdym końcu. Oblicz prąd, napięcie i moc elektryczną, obie moce cieplne, sprawność oraz energię elektryczną oddaną przez minutę. Oceń zdanie: „U = E/2, więc sprawność wynosi 50%”.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Porównaj P z całym Q̇ₕ. Składnik KΔT nie występuje w elektrycznym schemacie zastępczym, ale występuje w zapotrzebowaniu na ciepło. Na końcu sprawdź Q̇ₕ − Q̇c = P.

Rozwiązanie

1. Obwód elektryczny

ΔT = 60 K, E = 0,060 · 60 = 3,60 V i I = 3,60/(3,00 + 3,00) = 0,600 A. Napięcie odbiornika wynosi U = 0,600 · 3,00 = 1,800 V, a P = UI = 1,080 W.

2. Trzy składniki dopływu ciepła

Transport przy gorącej powierzchni to αTₕI = 0,060 · 360 · 0,600 = 12,960 W. Połowa mocy Joule’a wynosi 0,5 · 0,600² · 3,00 = 0,540 W, a przewodzenie KΔT = 18,000 W. Zatem:

\dot Q_h=12{,}960-0{,}540+18{,}000=30{,}420\ \mathrm W.

3. Odpływ i sprawność

Po stronie chłodnej αTcI = 10,800 W. Stąd Q̇c = 10,800 + 0,540 + 18,000 = 29,340 W. Różnica 30,420 − 29,340 = 1,080 W odtwarza moc odbiornika. Sprawność wynosi:

\eta=\frac{1{,}080}{30{,}420}\approx0{,}03550=3{,}55\%.

Granica Carnota to 1 − 300/360 = 1/6 ≈ 16,7%. Obliczony wynik nie przekracza tej granicy.

4. Energia w ciągu minuty i błędny wniosek

W 60 s odbiornik dostaje 1,080 W · 60 s = 64,8 J. Ze źródła cieplnego dopływa w tym czasie 30,420 W · 60 s = 1825,2 J. Iloraz tych energii daje tę samą sprawność. U/E = 1/2 opisuje podział napięcia w schemacie elektrycznym. Pomija przewodzenie oraz transport ciepła przez nośniki, więc nie jest sprawnością przemiany ciepła w energię elektryczną.

Powiązana teoria

Generator termoelektryczny: obciążenie, moc i bilans ciepła

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.