Zerowa pochodna nie wystarcza: dwa minima energii swobodnej
Przy stałych T, V i n dopuszczone stany układu opisuje bezwymiarowy parametr x z zakresu −1,5 ≤ x ≤ 1,5. Modelowa energia swobodna wynosi F(x) = F0 + E0(x² − 1)², gdzie E0 = 2,00 kJ. a) Znajdź punkty stacjonarne i sklasyfikuj je; sprawdź także końce zakresu. b) Czy x = 0 jest stabilną równowagą? c) Jaka jest granica pracy możliwej do uzyskania przy przejściu z x = 0 do x = 1 w kontakcie z termostatem? Czy sam potencjał określa czas takiego przejścia?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Oblicz pierwszą i drugą pochodną po x. Wartość F w punkcie stacjonarnym trzeba jeszcze porównać z pozostałymi dopuszczonymi stanami.
Rozwiązanie
Punkty stacjonarne i krzywizna
\frac{dF}{dx}=4E_0x(x^2-1),\qquad\frac{d^2F}{dx^2}=4E_0(3x^2-1).
Pierwsza pochodna znika dla x = −1, 0, 1. Przy x = ±1 druga pochodna wynosi 8E0 > 0, więc są to minima; oba mają F = F0. Przy x = 0 krzywizna wynosi −4E0 < 0, a F = F0 + 2,00 kJ: to maksimum lokalne.
Na końcach zakresu x = ±1,5 przyrost potencjału wynosi 2,00 kJ · (2,25 − 1)² = 3,125 kJ, więc nie ma tam niższego stanu. Minima przy ±1 są globalne w podanej dziedzinie.
Stabilność i praca
x = 0 nie jest stabilną równowagą. Dowolnie mała zmiana w jedną lub drugą stronę obniża F. W idealnym deterministycznym modelu układ może formalnie pozostać dokładnie na maksimum, ale jego reakcja na zaburzenie odróżnia ten punkt od minimum.
Dla przejścia 0 → 1 zmiana F wynosi −2,00 kJ, więc W ≤ 2,00 kJ. Równość wymaga odwracalnego sterowania przejściem; swobodna relaksacja bez odbioru pracy nie odzyska tej energii jako pracy. Czasu przejścia nie da się wyznaczyć z samego F(x): brak prawa ruchu, współczynnika oporu i informacji o fluktuacjach. Model nie wybiera również, które z dwóch równoważnych minimów zostanie osiągnięte po małym nieokreślonym zaburzeniu.
Powiązana teoria
Energia swobodna: granica pracy i warunki równowagi
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto