v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Gazy rzeczywiste: równanie stanu, rozwinięcie wirialne i punkt krytyczny · 1 min czytania

Trzy punkty izotermy: rozpoznaj lokalną niestabilność

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla zredukowanej izotermy van der Waalsa przy Tr = 0,900 rozpatrz vr = 0,500; 1,000; 2,000. a) Oblicz pr i pochodną dpr/dvr w każdym punkcie. b) Wskaż punkty spełniające konieczny lokalny warunek stabilności mechanicznej oraz punkt niestabilny. c) Czy te obliczenia wyznaczają ciśnienie współistnienia cieczy i pary albo dowodzą trwałej równowagi pozostałych punktów?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Różniczkując 8Tr/(3vr − 1), pamiętaj o czynniku 3 z pochodnej mianownika. Sprawdź też dziedzinę vr > 1/3.

Rozwiązanie

Pochodna ma dwa składniki

\frac{dp_r}{dv_r}=-\frac{24T_r}{(3v_r-1)^2}+\frac6{v_r^3}.

Wszystkie trzy objętości są większe od 1/3. Podstawienie daje:

Punkty matematycznej izotermy przy Tr = 0,900; każda kolumna jest bezwymiarowa
vᵣpᵣdpᵣ/dvᵣ
0,5002,400−38,400
1,0000,600+0,600
2,0000,690−0,114

Co stanie się po małym sprężeniu?

Znaki pochodnej w jednostkach SI są takie same, bo dp/dv = (pc/vc) dpr/dvr, a mnożnik jest dodatni. Punkty 0,500 i 2,000 spełniają konieczny lokalny warunek. Przy vr = 1,000 małe ujemne Δvr daje ujemne Δpr; ciśnienie maleje podczas sprężania. Ten punkt jest mechanicznie niestabilny jako jednorodna faza.

Granica tego wniosku

Punkty mają różne ciśnienia, więc nie są trzema współistniejącymi stanami ani trzema pierwiastkami jednego zadania o zadanym p. Ujemne nachylenie nie rozstrzyga o metastabilności. Do wyznaczenia ciśnienia współistnienia potrzebny jest warunek równowagi obu faz; sama tabela pochodnych go nie zawiera. Narysowanie pętli nie jest opisem równowagowego przebiegu sprężania.

Zredukowane izotermy dla Tr równego 0,9; 1,0 i 1,2. Izoterma krytyczna ma poziome przegięcie w punkcie vr = pr = 1. Niestabilny odcinek Tr = 0,9 ma dodatnie nachylenie.
Krzywe przedstawiają równanie jednorodnego modelu. Przerywany czerwony fragment jest niestabilny, a nie równowagową drogą przemiany ciecz–para. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Powiązana teoria

Izotermy gazu rzeczywistego: punkt krytyczny i granice modelu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.