v2.0.9803.27867
Fizyka dla każdego
Pracownia: pomiar, doświadczenia i wnioskowanie · 1 min czytania

Nierówne porcje wody w idealnym kubku

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dane modelowe: 0,10 kg wody o 40°C i 0,30 kg o 20°C. Ta sama substancja, brak strat i pomijalna pojemność kubka. Oblicz temperaturę końcową.

Dalsze części: b) Oblicz energię oddaną przez cieplejszą wodę przy c=4200 J/(kg·K). c) Jaki wynik dałyby równe masy obu porcji?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Zapisz równość energii. Dla tej samej substancji c skraca się w równaniu temperatury.

Rozwiązanie

Większa porcja może zmienić temperaturę mniej

Obie porcje są tą samą substancją. W modelu zadania nie ma strat ani energii pobranej przez kubek. Użyjmy dodatnich wartości energii oddanej i pobranej. Dla T pomiędzy 20°C a 40°C:

m_hc(T_h-T_f)=m_cc(T_f-T_c).

Skracamy wspólne c i zbieramy wyrazy z temperaturą końcową po jednej stronie:

m_hT_h-m_hT_f=m_cT_f-m_cT_c,\qquad m_hT_h+m_cT_c=(m_h+m_c)T_f.

T_f=\frac{(0{,}10)(40)+(0{,}30)(20)}{0{,}10+0{,}30}\,^\circ\mathrm C=\frac{10}{0{,}40}\,^\circ\mathrm C=25^\circ\mathrm C.

Temperatura końcowa wynosi 25°C. Leży bliżej 20°C, bo chłodniejsza porcja ma trzykrotnie większą masę i pojemność cieplną. Nie obliczamy (40+20)/2 dla dowolnych mas.

Cieplejsza porcja ma pojemność cieplną 420 J/K i stygnie o 15 K, chłodniejsza 1260 J/K i ogrzewa się o 5 K. Przepływ energii wynosi 6300 J.
Równe ilości przekazanej energii odpowiadają różnym zmianom temperatury, bo pojemności cieplne porcji są różne. Powiększ rysunek.

Sprawdzenie: po obu stronach musi być 6300 J

Cieplejsza woda stygnie o 15 K. Dla c = 4200 J/(kg·K) oddaje energię:

Q_{\mathrm{odd}}=(0{,}10\,\mathrm{kg})\left(4200\,\frac{\mathrm J}{\mathrm{kg\cdot K}}\right)(15\,\mathrm K)=6300\,\mathrm J.

Chłodniejsza woda ogrzewa się o 5 K:

Q_{\mathrm{pobr}}=(0{,}30\,\mathrm{kg})\left(4200\,\frac{\mathrm J}{\mathrm{kg\cdot K}}\right)(5\,\mathrm K)=6300\,\mathrm J.

Kilogramy i kelwiny skracają się, pozostają dżule. Jeśli zamiast dodatnich wartości przepływów zapiszemy zmiany energii poszczególnych porcji, dostaniemy −6300 J oraz +6300 J. Ich suma wynosi zero. Energia nie przepada w chwili wyrównania temperatur.

Co dają równe masy?

Nie zmieniamy temperatur początkowych, lecz w części c) przyjmujemy mh = mc. Po skróceniu jednakowych mas:

40^\circ\mathrm C-T_f=T_f-20^\circ\mathrm C,\qquad 2T_f=60^\circ\mathrm C,\qquad T_f=30^\circ\mathrm C.

To szczególny przypadek jednakowych pojemności cieplnych. Dla pierwotnych mas kontrola przez pojemności daje 420 J/K i 1260 J/K: cieplejsza porcja musi ostygnąć trzykrotnie bardziej, niż ogrzeje się chłodniejsza. Stąd spadek 15 K wobec wzrostu 5 K.

W rzeczywistym pomiarze dochodzą naczynie, termometr i wymiana z otoczeniem. Rozwiązanie dotyczy wyraźnie podanego modelu, w którym te wpływy pominięto.

Powiązana teoria

Pracownia: bilans cieplny i pomiar ciepła właściwego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.