v2.0.9803.27867
Fizyka dla każdego
Pracownia: pomiar, doświadczenia i wnioskowanie · 1 min czytania

Ciepło właściwe modelowej próbki z bilansu

Opublikowano: 13.10.2026 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Próbka 0,20 kg stygnie z 45°C do 25°C. Woda 0,10 kg ogrzewa się z 20°C do 25°C. Użyj c_w=4200 J/(kg·K), pomiń naczynie i straty. Oblicz c próbki.

Dalsze części: b) Ile wyniesie c próbki, jeśli naczynie o pojemności 50 J/K także ogrzeje się z 20°C do 25°C? c) Dlaczego próbka powinna trafić do kalorymetru bez dodatkowej gorącej wody?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Najpierw energia pobrana przez wodę, potem przez naczynie. Odbiorniki sumują się po tej samej stronie bilansu.

Rozwiązanie

Woda podaje, ile energii otrzymała

Nieznane c próbki wyznaczymy z jej oddanej energii, masy i spadku temperatury. W pierwotnym modelu jedynym odbiornikiem energii jest woda. Jej przyrost temperatury to 25−20 = 5 K:

Q_w=m_wc_w(T_f-T_w)=(0{,}10\,\mathrm{kg})\left(4200\,\frac{\mathrm J}{\mathrm{kg\cdot K}}\right)(5\,\mathrm K)=2100\,\mathrm J.

Próbka stygnie z 45°C do 25°C, czyli o 20 K. Z równości energii oddanej i pobranej:

m_sc_s(T_s-T_f)=Q_w,\qquad c_s=\frac{Q_w}{m_s(T_s-T_f)}.

c_s=\frac{2100\,\mathrm J}{(0{,}20\,\mathrm{kg})(20\,\mathrm K)}=\frac{2100\,\mathrm J}{4{,}0\,\mathrm{kg\cdot K}}=525\,\mathrm{J/(kg\cdot K)}.

W modelu bez naczynia c próbki wynosi 525 J/(kg·K). Liczba 4,0 w mianowniku ma jednostkę kg·K; nie jest ani masą, ani samą zmianą temperatury.

Chłodny kalorymetr jest drugim odbiornikiem

W części b) naczynie ma Ck = 50 J/K i ogrzewa się o te same 5 K. Jego pojemności nie mnożymy ponownie przez masę: 50 J/K dotyczy już całego uwzględnionego naczynia.

Q_k=C_k(T_f-T_k)=(50\,\mathrm{J/K})(5\,\mathrm K)=250\,\mathrm J.

Próbka oddała teraz wodzie i naczyniu razem 2350 J. Przy tych samych temperaturach i masie:

c_s=\frac{Q_w+Q_k}{m_s(T_s-T_f)}=\frac{2350\,\mathrm J}{4{,}0\,\mathrm{kg\cdot K}}=587{,}5\,\mathrm{J/(kg\cdot K)}.

Próbka oddaje 2100 J wodzie i dodatkowo 250 J naczyniu o pojemności 50 J/K. Pełny bilans daje 587,5 J/(kgK), a pominięcie naczynia 525 J/(kgK).
Dane lub schemat modelowy do analizy opisanej w tekście. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Sprawdzenie ze znakami daje −2350 J + 2100 J + 250 J = 0. Różnica względem pierwszego modelu wynosi 62,5 J/(kg·K). Jej pochodzenie też da się od razu wskazać: to 250 J nieuwzględnionej wcześniej energii podzielone przez 4,0 kg·K.

Woda przyniesiona na próbce byłaby trzecim źródłem

Jeśli na powierzchni pozostanie ciepła woda z kąpieli, również odda energię kalorymetrowi. Przypisanie całego ogrzania próbce zawyżyłoby wyznaczone c, o ile pozostałe warunki modelu pozostają te same. Z kolei pominięcie energii pobranej przez chłodny kubek zaniża wynik. Te wpływy mogą częściowo się znieść, dlatego bliskość oczekiwanej wartości nie wystarcza do potwierdzenia poprawności pomiaru.

W raporcie opisujemy przenoszenie próbki i jej masę, początkową temperaturę naczynia oraz założenie o stratach. Obliczenia nie pozwalają odtworzyć brakujących informacji z samej jednej temperatury końcowej.

Powiązana teoria

Pracownia: bilans cieplny i pomiar ciepła właściwego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.