v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Obwody zastępcze: Thévenin, Norton i superpozycja · 1 min czytania

Dwójnik z danych — zadanie: opór różniczkowy i zasięg stycznej

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Model nieliniowego dwójnika w zakresie 0 ≤ I ≤ 0,050 A jest dany przez:

U(I)=9\,\mathrm V-(100\,\Omega)I-\left(2000\,\mathrm{V/A^2}\right)I^2.

a) W punkcie I₀ = 0,020 A oblicz U₀, iloraz U₀/I₀ i opór różniczkowy rd = −dU/dI. b) Zbuduj lokalną prostą U ≈ U₀ − rd(I − I₀) i porównaj jej przewidywanie przy 0,025 A z dokładnym modelem. c) Jak duża może być wartość |I − I₀|, jeżeli błąd przybliżenia napięcia ma nie przekraczać 0,020 V? d) Czy przecięcie stycznej z osią U jest rzeczywistym napięciem rozwarcia?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Rozwiń kwadrat (I₀ + ΔI)². Część liniowa wyznacza nachylenie, a pozostały składnik kwadratowy daje dokładny błąd stycznej w tym modelu.

Rozwiązanie

Trzy różne liczby opisują różne pytania

Przy I₀ = 0,020 A mamy U₀ = 9 − 2 − 0,8 = 6,20 V. Iloraz U₀/I₀ wynosi 310 Ω. Nie jest nachyleniem charakterystyki, ponieważ obejmuje także jej przesunięcie przez źródło.

r_d=100\,\Omega+\left(4000\,\mathrm{V/A^2}\right)I_0=180\,\Omega.

To dodatnia wartość spadku napięcia na jednostkę przyrostu wypływającego prądu w otoczeniu punktu pracy. Współczynnik 4000 V/A² pomnożony przez A daje V/A, czyli Ω.

Styczna i dokładny błąd

Przyrost do 0,025 A wynosi ΔI = 0,005 A. Styczna przewiduje 6,20 − 180 · 0,005 = 5,30 V. Model kwadratowy daje 9 − 2,5 − 1,25 = 5,25 V. Styczna zawyża napięcie o 0,050 V.

Po rozwinięciu kwadratu dla dowolnego przyrostu:

U(I_0+\Delta I)=U_0-r_d\Delta I-\left(2000\,\mathrm{V/A^2}\right)(\Delta I)^2.

Warunek błędu do 0,020 V daje |ΔI| ≤ √(0,020/2000) A = 0,003162… A, czyli około 3,162 mA. Cały otrzymany przedział pozostaje we wskazanym zakresie modelu 0–50 mA. Błąd ma tę samą stronę dla obu znaków ΔI.

Przedłużenie nie jest pomiarem rozwarcia

Przecięcie stycznej z osią U wynosi U₀ + rdI₀ = 6,20 + 3,60 = 9,80 V. Rzeczywisty model przy I = 0 daje 9,00 V. Od punktu pracy do rozwarcia jest aż 20 mA, znacznie więcej niż dopuszczone 3,162 mA.

Lokalny zamiennik dobrze opisuje małe zmiany prądu, lecz nie cały dwójnik. Ani iloraz 310 Ω, ani styczna z „napięciem 9,80 V” nie zastępują pełnej charakterystyki poza sprawdzonym otoczeniem.

Powiązana teoria

Dwójnik z danych: wyznaczanie parametrów i sprawdzanie modelu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.