Norton — zadanie: ujemne napięcie nie oznacza ujemnej mocy opornika
Dwójnik Thévenina ma UTh = −6,0 V względem A–B oraz RTh = 1,5 kΩ. Do A–B dołączono opornik 3,0 kΩ. Napięcie oznacza U = VA − VB, a I jest dodatnie od A do odbiornika. Wyznacz parametry Nortona wraz z fizycznym zwrotem strzałki źródła. Oblicz U, I oraz moc w odbiorniku. Wyjaśnij, jak oba znaki prądu i napięcia pasują do dodatniego wydzielania ciepła.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Wartość IN licz dla umownej strzałki B → A. Jeżeli wynik jest ujemny, rzeczywisty kierunek idealnego źródła jest przeciwny. Moc opornika sprawdzisz także przez U²/R.
Rozwiązanie
Najpierw zachowujemy orientację
Opór nie zmienia się przy zamianie: RN = 1,5 kΩ. Dla umownej strzałki od B do A:
I_N=\frac{-6{,}0\,\mathrm V}{1500\,\Omega}=-4{,}0\,\mathrm{mA}.
Możemy zostawić ten minus przy zadanej strzałce albo narysować źródło 4,0 mA od A do B. Nie wolno jednocześnie odwrócić strzałki i zachować minusa, bo dwukrotnie zmienilibyśmy znak.
Odbiornik ustala punkt pracy
Z postaci Thévenina:
I=\frac{-6\,\mathrm V}{1500\,\Omega+3000\,\Omega}=-\frac43\,\mathrm{mA},\qquad U=I\cdot3000\,\Omega=-4{,}0\,\mathrm V.
Sprawdźmy model Nortona. Prąd gałęzi wewnętrznej liczony od A do B jest U/RN = −8/3 mA. Suma tej wartości i I = −4/3 mA wynosi −4 mA, zgodnie z IN. Wszystkie ujemne liczby wskazują przepływ przeciwny do zadanych strzałek; nie naruszają prawa węzłów.
Moc ma inną regułę znaków niż samo napięcie
P_L=UI=(-4\,\mathrm V)\left(-\frac43\,\mathrm{mA}\right)=\frac{16}{3}\,\mathrm{mW}\approx5{,}33\,\mathrm{mW}.
Ten sam wynik daje U²/RL = 16/3000 W. Zacisk B ma wyższy potencjał i prąd rzeczywiście płynie od B przez opornik do A, czyli zgodnie ze spadkiem potencjału. Opornik pobiera energię, mimo że przy naszej orientacji oba odczyty są ujemne. Sam minus przed U nie rozstrzyga o oddawaniu energii: potrzebny jest także znak I.
Powiązana teoria
Twierdzenie Nortona: źródło prądu, opór równoległy i odbiornik
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto