v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Obwody zastępcze: Thévenin, Norton i superpozycja · 1 min czytania

Norton — zadanie: ujemne napięcie nie oznacza ujemnej mocy opornika

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwójnik Thévenina ma UTh = −6,0 V względem A–B oraz RTh = 1,5 kΩ. Do A–B dołączono opornik 3,0 kΩ. Napięcie oznacza U = VA − VB, a I jest dodatnie od A do odbiornika. Wyznacz parametry Nortona wraz z fizycznym zwrotem strzałki źródła. Oblicz U, I oraz moc w odbiorniku. Wyjaśnij, jak oba znaki prądu i napięcia pasują do dodatniego wydzielania ciepła.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Wartość IN licz dla umownej strzałki B → A. Jeżeli wynik jest ujemny, rzeczywisty kierunek idealnego źródła jest przeciwny. Moc opornika sprawdzisz także przez U²/R.

Rozwiązanie

Najpierw zachowujemy orientację

Opór nie zmienia się przy zamianie: RN = 1,5 kΩ. Dla umownej strzałki od B do A:

I_N=\frac{-6{,}0\,\mathrm V}{1500\,\Omega}=-4{,}0\,\mathrm{mA}.

Możemy zostawić ten minus przy zadanej strzałce albo narysować źródło 4,0 mA od A do B. Nie wolno jednocześnie odwrócić strzałki i zachować minusa, bo dwukrotnie zmienilibyśmy znak.

Odbiornik ustala punkt pracy

Z postaci Thévenina:

I=\frac{-6\,\mathrm V}{1500\,\Omega+3000\,\Omega}=-\frac43\,\mathrm{mA},\qquad U=I\cdot3000\,\Omega=-4{,}0\,\mathrm V.

Sprawdźmy model Nortona. Prąd gałęzi wewnętrznej liczony od A do B jest U/RN = −8/3 mA. Suma tej wartości i I = −4/3 mA wynosi −4 mA, zgodnie z IN. Wszystkie ujemne liczby wskazują przepływ przeciwny do zadanych strzałek; nie naruszają prawa węzłów.

Moc ma inną regułę znaków niż samo napięcie

P_L=UI=(-4\,\mathrm V)\left(-\frac43\,\mathrm{mA}\right)=\frac{16}{3}\,\mathrm{mW}\approx5{,}33\,\mathrm{mW}.

Ten sam wynik daje U²/RL = 16/3000 W. Zacisk B ma wyższy potencjał i prąd rzeczywiście płynie od B przez opornik do A, czyli zgodnie ze spadkiem potencjału. Opornik pobiera energię, mimo że przy naszej orientacji oba odczyty są ujemne. Sam minus przed U nie rozstrzyga o oddawaniu energii: potrzebny jest także znak I.

Powiązana teoria

Twierdzenie Nortona: źródło prądu, opór równoległy i odbiornik

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.