Granica wyboru układu i wymaganie błędu nie większego niż 1%
Masz amperomierz o R_A=12 Ω i woltomierz o R_V=12 000 Ω. Chcesz używać ilorazu U_V/I_A bez poprawki na obciążenie. Wszystkie inne wpływy pomijamy.
a) Porównaj oba układy dla R=100 Ω oraz R=1200 Ω. b) Oblicz dokładny opór R_gr, przy którym wartości błędów względnych są równe. c) Dla jakich dodatnich R każde połączenie zapewnia wartość błędu nie większą niż 1%? Oceń próbkę 500 Ω. Czy wybór lepszego z dwóch układów zawsze wystarczy?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Porównuj R/(R+R_V) i R_A/R. Dla dokładnej granicy rozwiąż równanie kwadratowe. W części c) rozwiąż osobno dwie nierówności; nie zastępuj 1% liczbą 1.
Rozwiązanie
1. Mały i duży opór
Dla R=100 Ω połączenie z V na samym R daje δ_n=−100/12 100≈−0,8264%. Połączenie z A w gałęzi R daje δ_p=12/100=+12%. Mniejszy błąd ma pierwszy układ. Dla R=1200 Ω wyniki to −1200/13 200≈−9,0909% oraz +12/1200=+1%. Teraz korzystniejszy pod tym względem jest drugi.
| R | Błąd: V na samym R | Błąd: A w gałęzi R |
|---|---|---|
| 100 Ω | około −0,8264% | +12% |
| 500 Ω | −4% | +2,4% |
| 1200 Ω | około −9,0909% | +1% |
2. Punkt równości
\frac{R}{R+12000}=\frac{12}{R}\quad\Longrightarrow\quad R^2-12R-144000=0.
Dodatnie rozwiązanie to (12+√(576144))/2≈385,521 Ω. W tym punkcie obie wartości błędu wynoszą około 3,1127%, ze znakami przeciwnymi. √(12·12 000)≈379,473 Ω pomija składnik liniowy i daje tylko przybliżenie; przy nim błędy nie są dokładnie równe.
3. Żądany 1%
Dla pierwszego układu R/(R+12 000)≤0,01 prowadzi do R≤0,01R+120, czyli 0,99R≤120. Otrzymujemy dokładnie 0<R≤4000/33 Ω, a granica wynosi około 121,212 Ω. Dla drugiego 12/R≤0,01 daje R≥1200 Ω.
4. Przerwa między dopuszczalnymi zakresami
Dla 500 Ω otrzymujemy −500/12 500=−4% i +12/500=+2,4%. Drugi układ jest lepszy, ale żaden nie spełnia 1% bez poprawki. Można uwzględnić opory mierników albo zmienić przyrządy. Te granice dotyczą jedynie obciążenia; ostateczna niepewność pomiaru nie wynika z tej jednej nierówności.
Powiązana teoria
Jak wybrać układ pomiaru oporu i sprawdzić wynik?
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto