v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Pomiar oporu: dwa połączenia rzeczywistych mierników · 1 min czytania

Granica wyboru układu i wymaganie błędu nie większego niż 1%

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Masz amperomierz o R_A=12 Ω i woltomierz o R_V=12 000 Ω. Chcesz używać ilorazu U_V/I_A bez poprawki na obciążenie. Wszystkie inne wpływy pomijamy.

a) Porównaj oba układy dla R=100 Ω oraz R=1200 Ω. b) Oblicz dokładny opór R_gr, przy którym wartości błędów względnych są równe. c) Dla jakich dodatnich R każde połączenie zapewnia wartość błędu nie większą niż 1%? Oceń próbkę 500 Ω. Czy wybór lepszego z dwóch układów zawsze wystarczy?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Porównuj R/(R+R_V) i R_A/R. Dla dokładnej granicy rozwiąż równanie kwadratowe. W części c) rozwiąż osobno dwie nierówności; nie zastępuj 1% liczbą 1.

Rozwiązanie

1. Mały i duży opór

Dla R=100 Ω połączenie z V na samym R daje δ_n=−100/12 100≈−0,8264%. Połączenie z A w gałęzi R daje δ_p=12/100=+12%. Mniejszy błąd ma pierwszy układ. Dla R=1200 Ω wyniki to −1200/13 200≈−9,0909% oraz +12/1200=+1%. Teraz korzystniejszy pod tym względem jest drugi.

RBłąd: V na samym RBłąd: A w gałęzi R
100 Ωokoło −0,8264%+12%
500 Ω−4%+2,4%
1200 Ωokoło −9,0909%+1%

2. Punkt równości

\frac{R}{R+12000}=\frac{12}{R}\quad\Longrightarrow\quad R^2-12R-144000=0.

Dodatnie rozwiązanie to (12+√(576144))/2≈385,521 Ω. W tym punkcie obie wartości błędu wynoszą około 3,1127%, ze znakami przeciwnymi. √(12·12 000)≈379,473 Ω pomija składnik liniowy i daje tylko przybliżenie; przy nim błędy nie są dokładnie równe.

3. Żądany 1%

Dla pierwszego układu R/(R+12 000)≤0,01 prowadzi do R≤0,01R+120, czyli 0,99R≤120. Otrzymujemy dokładnie 0<R≤4000/33 Ω, a granica wynosi około 121,212 Ω. Dla drugiego 12/R≤0,01 daje R≥1200 Ω.

4. Przerwa między dopuszczalnymi zakresami

Dla 500 Ω otrzymujemy −500/12 500=−4% i +12/500=+2,4%. Drugi układ jest lepszy, ale żaden nie spełnia 1% bez poprawki. Można uwzględnić opory mierników albo zmienić przyrządy. Te granice dotyczą jedynie obciążenia; ostateczna niepewność pomiaru nie wynika z tej jednej nierówności.

Powiązana teoria

Jak wybrać układ pomiaru oporu i sprawdzić wynik?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.