Dwa różne ilorazy odczytów, jeden opornik
Ten sam stały opornik zmierzono w dwóch połączeniach. W obu użyto R_A=20 Ω i R_V=2400 Ω. Napięcie zasilacza regulowano osobno, aby A wskazywał 5,00 mA. Poniższe dane są dokładnymi wynikami modelu.
| Połączenie | U_V | I_A |
|---|---|---|
| V na samym R; A przed węzłem | 3,00 V | 5,00 mA |
| A w gałęzi R; V na A i R | 4,10 V | 5,00 mA |
Wyznacz R niezależnie z obu prób. Czy rozbieżność niepoprawionych ilorazów dowodzi, że opornik jest nieliniowy? Oceń pomysł uśrednienia obu ilorazów. Odtwórz napięcie źródła w każdej próbie.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Równe wskazanie A nie oznacza tu równego prądu próbki. W pierwszym obwodzie część z tych 5 mA płynie przez V, a w drugim nie.
Rozwiązanie
1. Co wyszłoby z samych ilorazów?
Pierwszy daje 3,00/0,00500=600 Ω. Drugi daje 4,10/0,00500=820 Ω. Te liczby opisują różne połączenia elementów. Nie są dwiema równorzędnymi obserwacjami R, których rozrzut wystarczy zmniejszyć przez uśrednienie.
2. Pierwsza próba
Woltomierz pobiera 3,00/2400=0,00125 A=1,25 mA. Próbka przewodzi 5,00−1,25=3,75 mA. Stąd R=3,00/0,00375=800 Ω. Kontrola: opór 800 Ω równolegle z 2400 Ω daje 600 Ω.
3. Druga próba
Całe wskazanie A, 5,00 mA, dotyczy próbki. Poprawka polega na odjęciu R_A: R=820−20=800 Ω. Woltomierz obejmuje 0,00500·20=0,10 V na A i 4,00 V na próbce. W tej próbie prąd próbki jest większy niż w pierwszej, mimo takiego samego wskazania amperomierza.
4. Uśrednianie nie usuwa tych błędów
Średnia (600+820)/2=710 Ω nadal jest błędna; względem 800 Ω zaniża wynik o 11,25%. Błędy −200 Ω i +20 Ω nie są symetryczne, więc nie znoszą się. Obie poprawione próby pasują do tego samego opornika 800 Ω. Podane liczby nie wymagają nieliniowej charakterystyki.
5. Dwa napięcia zasilania
W pierwszym układzie źródło obejmuje dodatkowo amperomierz: Uₛ=3,00+0,00500·20=3,10 V. W drugim V jest na końcach całej gałęzi zasilanej ze źródła, więc Uₛ=4,10 V. W zadaniu nie utrzymywano stałego napięcia zasilania. Gdyby takie założenie dopisano do tych samych danych, pojawiłaby się sprzeczność, której nie wolno ukryć samą poprawką R.
Powiązana teoria
Pomiar oporu dwoma miernikami: dlaczego wyniki się różnią?
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto