v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Regresja ważona i niepewność kalibracji · 1 min czytania

Niewidoczny łuk na wykresie napięcia: reszty i test prostej

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dopasuj prostą do pięciu podanych wzorców. Oblicz reszty podzielone przez u, χ² i liczbę stopni swobody. Dla ν=3 podany 95. percentyl rozkładu χ² wynosi 7,815. Oceń wynik testu z górnego ogona na poziomie 5%. Następnie oblicz, co stanie się z χ², jeśli — bez zmiany danych — wszystkie u przyjmiemy jako 0,02 V. Czy wolno zrobić to tylko dla poprawy testu?

Pięć wzorców z jednakową, znaną niepewnością standardową 0,01 V.
F / NU / Vu(U) / V
00,120,01
10,290,01
20,480,01
30,690,01
40,920,01
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Sprawdź, czy prosta U=0,10 V+(0,20 V/N)F spełnia oba warunki minimum. Zwróć uwagę na znaki reszt, nie tylko ich kwadraty.

Rozwiązanie

Wagi są jednakowe. Średnie wynoszą F̄=2 N i Ū=0,50 V. Suma (F−F̄)² wynosi 10 N², a suma (F−F̄)(U−Ū) wynosi 2,0 N·V. Zatem â=0,20 V/N i b̂=0,10 V.

Prosta przewiduje 0,10; 0,30; 0,50; 0,70; 0,90 V. Reszty to 0,02; −0,01; −0,02; −0,01; 0,02 V, a po podzieleniu przez 0,01 V: 2; −1; −2; −1; 2. Suma reszt i suma iloczynów F·r wynoszą zero, co kontroluje minimum.

\chi^2=2^2+(-1)^2+(-2)^2+(-1)^2+2^2=14,\qquad \nu=5-2=3,\qquad \frac{\chi^2}{\nu}=\frac{14}{3}\approx4{,}67.

14 przekracza podany próg 7,815. Test odrzuca na poziomie 5% łączne założenie prostej i podanego modelu niezależnych normalnych odchyleń o u=0,01 V. Nie wskazuje sam, które założenie zawiodło. Łuk reszt zachęca do sprawdzenia nieliniowości, ale równie potrzebne mogą być pomiary kontrolne kolejności i temperatury.

Pięć napięć prawie leży na prostej. Na oddzielnym wykresie reszt podzielonych przez 0,01 V widać wartości 2, −1, −2, −1, 2, tworzące regularny łuk.
Wykres reszt ujawnia strukturę, którą trudno zauważyć na pełnej skali napięcia. Oś pozioma w obu panelach przedstawia tę samą siłę. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Przy u=0,02 V wagi byłyby cztery razy mniejsze. Prosta pozostałaby ta sama, ale χ²=14/4=3,5, a χ²/ν≈1,17. Ten wynik dotyczy innego modelu niepewności. Bez niezależnego uzasadnienia nie wolno zwiększyć u po obejrzeniu niekorzystnego testu. Zapisujemy wynik, badamy przyczynę i dopiero na podstawie nowych informacji zmieniamy model.

Powiązana teoria

Niepewność prostej kalibracji: kowariancja, reszty i statystyka χ²

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.