v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Regresja ważona i niepewność kalibracji · 1 min czytania

Obrót prostej wokół środka danych: dlaczego potrzebna jest kowariancja?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla kalibracji A użyj S=25 000 V−2, D=29 000 N²/V² i F̄w=1,8 N. Oblicz u(â), u(b̂), Cab i korelację współczynników. Wyznacz niepewność przewidywanej średniej przy F=1,8 N i 4 N. Jak zmienią się parametry po użyciu z=F−1,8 N? Czy mała niepewność formalnej ekstrapolacji gwarantuje jej poprawność?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Policz u²(Û) zarówno ze wzoru z kowariancją, jak i ze wzoru ze średnią ważoną. Powinny dać ten sam wynik.

Rozwiązanie

Ze wzorów na znane wariancje danych dostajemy u²(â)=1/29 000≈0,0000344828 V²/N², a zatem u(â)≈0,005872 V/N. Wariancja wyrazu wolnego wynosi 1/25 000+1,8²/29 000≈0,000151724 V², więc u(b̂)≈0,012318 V.

Kowariancja jest równa Cab≈−0,000062069 V²/N. Dzieląc ją przez u(â)u(b̂), otrzymujemy bezwymiarową korelację około −0,858116. Znak minus opisuje współzależność, a nie ujemną wariancję.

Przy F=1,8 N składniki we wzorze ogólnym mają wartości 0,000111724; 0,000151724 i −0,000223448 V². Ich suma wynosi 0,000040000 V², więc u(Û)=0,006325 V. Pominięcie wyrazu kowariancji zawyżyłoby tę niepewność.

Przy F=4 N odległość od środka to 2,2 N. Dostajemy:

u(\widehat U)=\sqrt{\frac1{25000}+\frac{2{,}2^2}{29000}}\,\mathrm V\approx0{,}014384\,\mathrm V.

Niepewność średniego napięcia z prostej kalibracji A ma minimum przy 1,8 N. Niepewność przyszłego odczytu, zawierająca dodatkowo 20 mV, jest większa. Odcinek powyżej 3 N oznaczono jako ekstrapolację.
Niepewność wyliczona z parametrów jest najmniejsza przy średniej ważonej siły. Za zakresem 0–3 N wykres przedstawia tylko formalne przedłużenie modelu; nie obejmuje nieznanej nieliniowości czujnika. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Po zmianie osi mamy Û=âz+ĉ, gdzie ĉ=0,459 V. Czułość i jej niepewność pozostają te same, u(ĉ)=0,006325 V, a Cov(â,ĉ)=0. To inny zapis tej samej rodziny prostych. Formalne przewidywania i ich niepewności muszą być niezależne od nazwy początku osi.

Siła 4 N leży poza zakresem wzorcowania 0–3 N. Obliczone 0,014384 V uwzględnia tylko niepewność współczynników przy założeniu dalszej liniowości. Nie obejmuje możliwego nasycenia lub wygięcia charakterystyki. Do sprawdzenia tego założenia potrzebny jest dodatkowy wzorzec.

Powiązana teoria

Niepewność prostej kalibracji: kowariancja, reszty i statystyka χ²

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.