v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Mechanika numeryczna: krok czasu, błąd i kontrola modelu · 1 min czytania

Czy spadek energii w tabeli dowodzi tarcia?

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W symulacji Verleta oscylatora m = 1 kg, k = 4 N/m, x₀ = 0,50 m, v₀ = 0 i h = 0,25 s zapisano energie: w t = 0,50 s — 0,477569580 J, w 0,75 s — 0,468843460 J, w 1 s — 0,474678159 J. Autor uznał pierwszy spadek za dowód tarcia. Oceń wniosek, oblicz dopuszczalny przedział energii dla tego schematu i podaj dodatni krok gwarantujący w arytmetyce dokładnej maksymalne względne odchylenie energii nie większe niż 1% dla tego startu.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla startu z maksymalnego wychylenia E/E₀ = 1 − (q²/4)sin²(nθ), q = hω. Sprawdź też trzeci wiersz tabeli.

Rozwiązanie

Odcinek malejący nie wyznacza mechanizmu

Energia najpierw maleje, a następnie rośnie bez dodania siły wymuszającej. Równanie zawiera wyłącznie −kx. W tym schemacie fizyczna energia nie jest stała, ale jej błąd oscyluje; taki przebieg jest zgodny z błędem dyskretyzacji. Sam spadek między dwoma punktami nie dowodzi oporu.

ω = √(4/1) = 2 rad/s i q = 0,50. Początkowe E₀ = 0,50 J. Ponieważ 0 ≤ sin²(nθ) ≤ 1, otrzymujemy 0,46875 J ≤ En ≤ 0,50 J. Wszystkie trzy podane energie leżą w tym przedziale, a ostatnia jest większa od poprzedniej.

Dobór kroku według konkretnego kryterium

Maksymalny względny ubytek względem E₀ jest ograniczony przez q²/4. Żądanie q²/4 ≤ 0,01 daje q ≤ 0,20. Przy ω = 2 s⁻¹ wystarczy 0 < h ≤ 0,10 s. To również mieści się w zakresie stabilności hω < 2.

Ograniczenie dotyczy tego liniowego oscylatora, stałego kroku, podanego startu i arytmetyki dokładnej. Nie jest uniwersalnym kryterium dla dowolnej sprężyny nieliniowej, dowolnych danych ani zaokrągleń po każdym kroku. Co więcej, nie ogranicza w ten sam sposób błędu fazy po wielu okresach. Do przewidywania chwili przejścia przez x = 0 trzeba dodatkowej kontroli czasu i fazy.

Powiązana teoria

Oscylator w komputerze: Verlet, energia i uciekająca faza

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.