v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Układy oddzielonych soczewek: obrazowanie, lunety i pomiar · 1 min czytania

Ujemna zdolność układu i rzeczywiste ognisko za nim

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwie dodatnie cienkie soczewki o f₁ = 10 cm i f₂ = 15 cm dzieli d = 30 cm. Pada na nie wiązka równoległa do osi. Wyznacz Φ, F, A, odległość tylnego ogniska od L₂ oraz położenie H′ względem L₂. Wyjaśnij, jak ujemne F może współistnieć z rzeczywistym zbiegiem za L₂.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Nie przypisuj od razu położenia ogniska na podstawie znaku F. Policz także zmianę znaku wysokości promienia między soczewkami.

Rozwiązanie

Poprawka odstępu jest większa niż suma zdolności

\Phi=10+\frac{20}{3}-0{,}30\cdot10\cdot\frac{20}{3}=-\frac{10}{3}\ \mathrm{m}^{-1},\qquad F=-0{,}30\ \mathrm m.

A = 1 − 30/10 = −2. Promień, który wszedł nad osią, zdążył ją przeciąć przy z = 10 cm i dociera do L₂ pod osią.

Gdzie przecina się wiązka wychodząca?

b=\frac{-2}{-10/3}\ \mathrm m=+0{,}60\ \mathrm m.

Rzeczywiste ognisko leży 60 cm za L₂, czyli 90 cm za L₁. Dla promienia początkowo na wysokości +1 mm na wyjściu mamy −2 mm i kąt +0,003333 rad. Promień znowu zmierza ku osi, więc dodatnie b zgadza się z rysunkiem.

Właściwy początek odległości F

z_{H'}-z_{L_2}=\frac{A-1}{\Phi}=\frac{-3}{-10/3}\ \mathrm m=+0{,}90\ \mathrm m.

H′ znajduje się 90 cm za L₂, a ognisko 30 cm przed H′. To właśnie ujemne F = −30 cm. Nie ma sprzeczności: F i b są mierzone od różnych płaszczyzn. Skrót „ujemna ogniskowa oznacza pozorne ognisko przed soczewką” dotyczy pojedynczej cienkiej soczewki; nie można bez zmiany punktu odniesienia przenieść go na długi układ.

Powiązana teoria

Odstęp między soczewkami: zdolność skupiająca i położenie ogniska

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.