v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Pryzmat: geometria, minimalne odchylenie i pomiar współczynnika · 1 min czytania

Odczyty po przeciwnych stronach zera podziałki

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla pryzmatu A=60° w powietrzu przyjmowanym jako n₀=1 odczyt kierunku bez pryzmatu wynosi 350°10′. Po znalezieniu minimum dla wybranej barwy odczyt wynosi 27°34′. Obraz przesunął się o mały dodatni kąt przez zero skali. Wyznacz δ_min i n. Następnie sprawdź wpływ wspólnego dodatku +0,20° do obu odczytów. Niepewności nie podano.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Policz drogę do 360°, a potem od zera do drugiego odczytu. Zamień minuty na część stopnia. Wspólne przesunięcie zera rozpatrz w różnicy odczytów, nie oddzielnie w gotowym n.

Rozwiązanie

Skala kątowa z zaznaczonymi odczytami 350 stopni 10 minut i 27 stopni 34 minuty. Mniejszy dodatni obrót przechodzący przez zero wynosi 37 stopni 24 minuty.
Odczyty przykładowe z pierwszego zadania. Czerwona część okręgu pokazuje właściwą różnicę kierunków, nie długi obrót w przeciwną stronę. Powiększ rysunek.

Właściwy obrót

Od 350°10′ do 360° pozostaje 9°50′. Dodajemy 27°34′: otrzymujemy 36°84′, czyli 37°24′. Ponieważ 24′=24/60°=0,4°, odchylenie wynosi δ_min=37,4°. Rachunek dziesiętny daje to samo: 27,5666667°−350,1666667°+360°=37,4°.

Współczynnik

n=\frac{\sin[(60^\circ+37{,}4^\circ)/2]}{\sin30^\circ}=\frac{\sin48{,}7^\circ}{0{,}5}\approx1{,}50252827.

Kontrola: i=e=(60°+37,4°)/2=48,7°, a r₁=r₂=30°. Iloczyn n sin30°≈0,75126413 równa się sin48,7°. Tym samym odtwarzamy oba załamania i mierzone δ.

Wspólny dodatek

Po dodaniu 0,20° oba kierunki przesuwają się na skali jednakowo. W różnicy występuje +0,20°−0,20°=0. Odchylenie 37,4° oraz wyznaczone n pozostają takie same. Przy przejściu przez zero trzeba jedynie nadal wybrać ten sam fizyczny obrót.

To nie znaczy, że pomiar jest wolny od wszystkich błędów. Mnożnik skali, rozbieżność wiązki czy nietrafione minimum mogą pozostać. Brak danych o niepewności pozwala podać wynik rachunkowy, lecz nie uzasadnia deklaracji n znanego z dokładnością do ósmego miejsca po przecinku.

Powiązana teoria

Pomiar pryzmatem: od odczytów kąta do współczynnika załamania

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.