v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Pryzmat: geometria, minimalne odchylenie i pomiar współczynnika · 1 min czytania

Czy obrót uratuje zbyt szeroki pryzmat?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Do dyspozycji są dwa pryzmaty wykonane z jednorodnego materiału o n=1,7, oba w powietrzu n₀=1. Pierwszy ma A=75°, drugi A=60°. Czy przez wybrane dwie ściany każdego pryzmatu może istnieć niegraniczny tor przechodzący? Dla drugiego znajdź symetryczne kąty wewnętrzne i kąt padania. Odbicia od podstawy nie należą do rozpatrywanej drogi.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Na każdej ścianie wewnętrzny kąt toru przechodzącego musi mieścić się między granicami wynikającymi z prawa załamania. Wykorzystaj r₁+r₂=A. Dla toru symetrycznego ustaw r₁=r₂.

Rozwiązanie

Warunek, którego nie zmieni obrót

Względny współczynnik wynosi 1,7. Największy kąt wewnętrzny osiągalny przez wejście z powietrza to r_gr=arcsin(1/1,7)≈36,03188°. Niegraniczne wyjście wymaga r₂<r_gr, a niegraniczne wejście r₁<r_gr. Ponieważ sumują się do A:

A<2r_{\mathrm{gr}}\approx72{,}06376^\circ.

Pryzmat o A=75° nie pozwala na taki tor. Zwiększanie jednego kąta wewnętrznego zmniejsza drugi, ale oba nie mogą zmieścić się pod granicą 36,03188°. W tym przypadku brak wyniku jest własnością pary ścian i materiałów, a nie nieudanym doborem i.

Sprawdzenie drugiego pryzmatu przez konstrukcję

Dla A=60° wybierzmy r₁=r₂=30°. Oba są mniejsze od 36,03188°. Prawo załamania wymaga sin i=1,7 sin30°=0,85, skąd i≈58,21167°. Na wyjściu taki sam rachunek daje e≈58,21167°. Otrzymaliśmy konkretny niegraniczny tor, a więc nie tylko spełnioną nierówność.

Odchylenie tej wiązki to 2·58,21167°−60°≈56,42334°. Sam fakt jego dużej wartości nie oznacza dużego udziału przechodzącej mocy: kierunek i moc są różnymi pytaniami. Natężenie wymagałoby uwzględnienia odbić na granicach.

Dlaczego nierówność jest ostra?

Gdyby A wynosiło dokładnie 72,06376°, oba kąty wewnętrzne musiałyby osiągnąć r_gr, a zewnętrzne i=e=90°. To graniczna droga styczna. Nie spełnia pytania o niegraniczne przejście. Wniosek o A=75° nie wyklucza innych dróg z dodatkowymi odbiciami; wyklucza właśnie przejście przez ustaloną parę ścian bez takich odbić.

Powiązana teoria

Promień w pryzmacie: dwie normalne i warunek wyjścia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.